Jupiter Dolichenus'a Adanmış Altın Levha Bulundu

Gürcistan'ın Karadeniz'in doğu kıyısındaki Roma Apsaros kalesinde, Jüpiter Dolichenus'a adanmış, üzerinde Yunanca bir yazıt bulunan 1800 yıllık ince bir altın levha bulundu.

Jupiter Dolichenus'a Adanmış Altın Levha ©Polish Centre of Mediterranean Archaeology, University of Warsaw

Arkeologlar daha önce kalenin tanrıya adanmış bir tapınak olduğuna inanıyorlardı, ancak şimdiye kadar böyle bir tapınak bulunamamıştı. Bu, kalede bir Jüpiter Dolichenus kültünün varlığına dair ilk epigrafik kanıt ve orada bulunan çok az sayıdaki yazıttan biridir.

Eser, stilize edilmiş bir yaprak biçimindedir ve kabartma tekniği kullanılarak üretilmiştir. Üzerindeki Yunanca yazıtta, Thrasymedes adlı bir kişinin bu adağı "Dolichenus Tanrısı"na, yani Jüpiter Dolichenus'a sunduğu ve bu tanrının kültünün Roma ordusunun askerleri arasında özellikle popüler olduğu ve sonunda Roma İmparatorluğu'nun geniş bölgelerine yayıldığı kaydedilmiştir.

Jupiter Dolichenus'a Adanmış Altın Levha ©Polish Centre of Mediterranean Archaeology, University of Warsaw

Adak bırakan kişi özellikle ilgi çekici bir figürdür. Yazıttan dolayı adını biliyoruz ve bu da neredeyse iki bin yıl sonra Apsaros'taki Roma garnizonuyla ilişkili belirli bir bireyin dini inançlarına bir bakış atmamızı sağlıyor. Araştırmacılar, Thrasymedes adının Roma döneminde nispeten nadir olduğunu belirtiyor. Kökeni veya garnizon içindeki rolü belirlenemese de, adak bırakması, kalenin çok etnikli topluluğu içinde Yunan kültürel geçmişine sahip bireylerin varlığına dair değerli bir kanıt sunmaktadır. Adağın altın olarak yapılmış olması, Jüpiter Dolichenus kültünün, pahalı adak hediyeleri sipariş etmeye istekli sadık müritleri çektiğini göstermektedir.

Yazarların vurguladığı gibi, bu keşif Apsaros içinde Jüpiter Dolichenus'a adanmış bir kült alanının varlığına işaret edebilir. Tanrı ile ilişkili diğer nesneler de levhanın yakınında bulunmuştur; bunlar arasında tanrının karakteristik sembollerinden biri olan, boğa üzerinde oturan bir kartalı tasvir eden tunç bir figürin de yer almaktadır. Bu buluntular, kalede konuşlanmış askerlerin dini yaşamı ve Roma sınır garnizonlarında doğu kültlerinin oynadığı rol hakkındaki anlayışımıza önemli ölçüde katkıda bulunmaktadır.

Vindolanda da bulunan Jüpiter Dolichenus sunağı. ©Vindolanda Trust

Jüpiter Dolichenus’a adanmış tapınaklar ve adak yerleri, Hadrian Duvarı'nın gölgesindeki Britanya kalesi Vindolanda da dahil olmak üzere imparatorluğun dört bir yanındaki yerlerde bulunmuştur. Bu gizemli din, MS 1. yüzyılın sonlarından itibaren orduda popülerdi, ancak sadece orduyla sınırlı değildi; ta ki Sasani Pers imparatoru I. Şapur'un MS 255'te Doliche'deki tanrının doğduğu tapınağı yıkmasıyla aniden sona erene kadar.

2024 Apsaros kazılarında, muhtemelen garnizon komutanının evi olan bir yerde mozaik bir zeminin kalıntıları da ortaya çıkarıldı. Mozaik ağır hasar görmüş olsa da, beyaz karolar üzerine kırmızı ve pembe çizgilerden oluşan geometrik bir tasarım gibi görünüyor. Şarap presleri ve amfora yapımında kullanılan fırınların bulunması, burada şarap üretildiğini ve alanda kapların üretildiği göz önüne alındığında, şarabın başka yerlere taşınmış olabileceğini gösteriyor.

Kaynak: The History Blog

EN ÇOK OKUNANLAR

Tarlada Yürüyüş Yapan Kadın 2150 Gümüş Sikke Buldu

Prag'ın güneydoğusundaki Kutnohorsk kentinde tarlada yürüyüş yapan bir kadın, çiftçilik faaliyetleri sırasında yüzeye çıkan birkaç gümüş sikkeye rastladı. Çek Cumhuriyeti'nde şimdiye kadar bulunan en büyük erken ortaçağ sikke istifini açığa çıkardığının farkında değildi.

SON İÇERİKLER