Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, bir ülkeden diğerine sığınan insanlara yönelik hükümlere ait satırlar içeren Kadeş Barış Antlaşması'na yönelik keşfi duyurdu.

Anadolu'nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü yerine dikkati çeken Ersoy, yaptığı açıklamada: "Barışın binlerce yıllık izini Anadolu'nun toprağında bulduk. Çorum Hattuşa'daki Büyükkale kazılarında bulunan çivi yazılı tablet parçasının, Kadeş Barış Antlaşması'nın nüshalarından birine ait olduğu bilimsel incelemelerle belirlendi. Yeni parça, antlaşmanın bir ülkeden diğerine sığınan insanlara yönelik muameleyi düzenleyen hükümlerine ait satırlar içeriyor. İnsanların evlerinin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler, binlerce yıl öncesinden bugünümüze güçlü bir mesaj taşıyor.”

Ersoy, keşifte emeği geçen kazı ekibini ve bilim insanlarını tebrik etti.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, tablet parçası kazı çalışmalarında Büyükkale'deki "E" binası yakınlarında bulundu.

Bir yüzü korunmuş olan çivi yazılı parça üzerinde yaklaşık bir yıl boyunca detaylı bilimsel incelemeler yürütüldü. Çalışmalar sonucunda parçanın, Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Kralı II. Ramses arasında yapılan Kadeş Barış Antlaşması'nın nüshalarından birine ait olduğu tespit edildi.

Yeni buluntuda, antlaşmanın 12-20. maddelerinde ele alınan, iki tarafın ülkelerinden kaçan ve diğer ülkeye sığınan insanlara yönelik muamelesini düzenleyen hükümlere ait satırlar yer alıyor.

Kırık ve eksik bölümleri bulunan metnin okunabilen kısımlarında Mısır ve Hatti ülkelerinden kaçan kişilerden söz edilirken, evlerin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler de bulunuyor.

Kadeş Barış Antlaşması'nın Mısırca metni, Mısır'daki tapınak duvarlarına hiyerogliflerle işlendi. Akadça metnine ait kil tablet parçaları ise Hattuşa'da 1906-1912 yılları arasındaki ilk dönem kazılarında ortaya çıkarıldı.

Daha önce bulunan parçalar, İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg Ermitaj Müzesi koleksiyonlarında yer alıyor.

Yeni keşif, antlaşmanın Hattuşa'daki kil tablet nüshalarının tamamlanmasına yönelik çalışmalara katkı sağlıyor. Büyükkale'de sürdürülen kazılarda, antlaşmanın eksik kalan diğer parçalarının da bulunması hedefleniyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı