Mısır'daki Athribis Bölgesinde Şimdiye Kadar 43 Binden Fazla Yazıtlı Çömlek Parçası Bulundu
Tübingen Üniversitesi ile Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı (MoTA) tarafından yürütülen ortak bir arkeoloji ekibi, Yukarı Mısır’daki Athribis kazı alanında, dünyadaki en geniş kapsamlı yazıtlı çanak çömlek parçaları bulgusunu belgeledi. Arkeologlar, 2005 ile 2026 yılları arasında 43.000'den fazla ostraka buldu; bunların 42.000'den fazlası sadece son sekiz yıl içinde ortaya çıkarıldı.
- Yazar : Aktüel Arkeoloji
- Tarih : 2026-03-16 22:24:16
©Tübingen Athribis Project
Ostraka, antik çağlarda yazma malzemesi olarak kullanılan çömlek parçalarıdır ve çoğunlukla kısa, günlük notlar, hesaplar, listeler veya alıştırma metinleri için kullanılırdı. Athribis, Krallar Vadisi'ndeki eski bir işçi köyü olan Deir el-Medina'yı geride bırakarak, bugüne kadar ostraka açısından en verimli kazı alanı haline gelmiştir.
Athribis arkeolojik kompleksi, Nil'in 10 kilometre batısında, antik Akhmim metropolünün karşısında yer almaktadır. Burası, tapınak bölgesi, yerleşim yeri, nekropol ve kireçtaşı ocaklarından oluşan aslan tanrıçası (Ta-)Repit'in kült merkeziydi. Athribis'teki kazılar, Tübingen Üniversitesi Eski Yakın Doğu Kültürleri Enstitüsü (IANES) Mısır Bilim Bölümü'nden Profesör Christian Leitz'in yönetiminde, MoTA'dan Mohamed Abdelbadia ve ekibiyle işbirliği içinde yürütülmektedir.
En eski metinler, MÖ 3. yüzyıldan kalma ve Ptolemaios ile Roma dönemlerinin yaygın idari yazı sistemi olan Demotik alfabesiyle yazılmış vergi makbuzlarıdır. En yeni metinler ise MS 9. ila 11. yüzyıllara ait kapların üzerinde bulunan Arapça yazıtlardır.
Leitz, “Ostrakalar bize şaşırtıcı derecede çeşitli gündelik durumları gösteriyor” diyor. “Vergi listeleri ve teslimatların yanı sıra gündelik faaliyetlerle ilgili kısa notlar, okul çocuklarının alıştırmaları, dini metinler ve kurbanlık hayvanların kalitesini belgeleyen rahiplik sertifikaları buluyoruz. Bu karışım, bulguyu bu kadar değerli kılan şeydir” diye ekliyor Leitz. “Bu gündelik içerik, bize Athribis halkının yaşamlarına dair doğrudan bir fikir veriyor ve ostrakaları bölgenin kapsamlı bir sosyal tarihi için önemli bir kaynak haline getiriyor.”
Ostrakaların çoğu Demotik alfabeyle yazılmış olup, bunları önemli sayıda Yunanca yazıt izlemektedir. Parçaların daha küçük ama önemli bir kısmında figüratif ve geometrik desenler görülmektedir. Ayrıca, hiyeratik, hiyeroglif, Kıpti veya Arapça yazıyla yazılmış nadir metinler de bulunmaktadır. Athribis, 130'dan fazla metin barındıran, demotik-hiyeratik burçlar açısından dünyanın en önemli yeri olarak kabul edilmektedir. Bu doğum tahminleri, antik astronomi ve astroloji tarihi için önemli kaynaklardır.
Bir amforanın üzerindeki demotik yazıt: “Güney bağından ilk (hasat). ©Tübingen Athribis Project
Buluntuların olağanüstü büyüklüğü, 2018 yılında Ptolemy XII Tapınağı'nın batısında 20 x 40 metrelik bir alanın ortaya çıkarılması ve kazıların güneybatıya doğru genişletilmesiyle ortaya çıktı. Bu çalışmalar, seramiklerin bulunduğu geniş çaplı bir yatağın keşfedilmesine yol açtı ve ardından bir yerleşim yerinin kazılmasına dönüştü. Ostrakalarla birlikte, giderek daha fazla sayıda kerpiç bina, konut ve depo yapısı gün yüzüne çıkmaktadır.
Yerel tanrılara atıfta bulunan birkaç kişi isminin yer aldığı Demotik alfabeyle yazılmış liste. ©Tübingen Athribis Project
Yaklaşık üç yıl önce, kazı alanı batı yönünde daha da genişletildi. Sonuçta ortaya çıkan 40 x 40 metrelik alanda yaklaşık 40.000 ostrakon bulundu ve her gün 50 ila 100 parça keşfedildi. Her bir ostrakon için yüzlerce parçanın önü ve arkası incelenmek zorunda kaldı. 2022 yılına kadar sadece 52 metre genişliğindeki kapı yapısı görülebilen eski bir tapınağın temizlenmesi sırasında daha da fazla ostrakon ortaya çıktı.
“Çok daha fazla ostrakon bulmayı umuyoruz. Nesnelerin sayısının yüksek olması ve sürekli artması cesaret verici, ancak aynı zamanda bize zorluklar da getiriyor,” diyor Leitz. Örneğin, yerel depoda bulunan 40.000'den fazla parçanın tam üç boyutlu dijitalleştirilmesi emek yoğun bir iş olup, özel ekipman, yüksek bilgi işlem kapasitesi ve özel olarak eğitilmiş personel gerektiriyor.
Leitz, “Prensip olarak, yapay zeka sistemleri kullanılarak ostrakaların dijitalleştirilmesi ve kataloglanması hızlandırılabilir, ancak böyle bir sistemi eğitmek ve sürdürmek için gereken çaba, cazip olsa da, çok yüksek olacaktır” diyor.
Hem ostraka hem de bir yerleşim alanının kazı çalışmalarının yürütüldüğü alanın görünümü. ©Tübingen Athribis Project
Tübingen Üniversitesi Rektörü Profesör Karla Pollmann: “Bu etkileyici proje, ortak ve uzun vadeli araştırmanın gücünü gözler önüne seriyor. Uzmanlık, sabır ve tutku sayesinde, göze çarpmayan çömlek parçaları geçmiş dünyaların canlı bir resmine dönüşüyor. Bu proje, Tübingen Üniversitesi ile Mısırlı ortak kurumları arasındaki uzun soluklu işbirliğinin de başarılı bir parçasıdır. Birlikte, ulusal sınırların çok ötesinde önemi olan bir kültürel mirası korumak ve araştırmakla yükümlüyüz.”
Kaynak: PHYS ORG
EN ÇOK OKUNANLAR
Altınlarla Donatılmış Trakyalı Savaşçı Mezarı Bulundu
Arkeologlardan oluşan bir ekip, Bulgaristan'ın Topolovgrad kenti yakınlarındaki Kapitan Petko Voyvoda köyünde çok heyecan verici bir keşifte bulunarak, Trakyalı bir savaşçının mezarını ve altından oluşan pek çok eseri ortaya çıkardı.
- Trakyalı
- Trak
- Savaşçı
- Süvari
- Mezar
- Altın
- Yüzük
- Hançer
- Zırh
- Hazine
- At
- Bulgaristan
- Thracian
- Thracian
- Warrior
- Cavalry
- Tomb
- Gold
- Ring
- Dagger
- Armour
- Treasure
- Horse
- Bulgaria
- Arkeoloji
- Tarih
- Sanat
- Sanat Tarihi
- Antik
- Kültür
- Medeniyet
- Archaeology
- Archaeological
- History
- Art
- Art History
- Heritage
- Culture
- Civilization
- Haber
- Gündem
- Güncel
- Aktüel
- Arkeolojik Haber
- Archa
Tarlada Yürüyüş Yapan Kadın 2150 Gümüş Sikke Buldu
Prag'ın güneydoğusundaki Kutnohorsk kentinde tarlada yürüyüş yapan bir kadın, çiftçilik faaliyetleri sırasında yüzeye çıkan birkaç gümüş sikkeye rastladı. Çek Cumhuriyeti'nde şimdiye kadar bulunan en büyük erken ortaçağ sikke istifini açığa çıkardığının farkında değildi.
SON İÇERİKLER
Bilinen İlk Diş Dolgusu Keşfedildi
Mısır'da Benzersiz Bir Dairesel Tapınak Bulundu
İndus Vadisi Yazısı Çözülebilecek mi?
- İndus Vadisi
- İndus Vadisi Uygarlığı
- Yazı
- Dil
- Şifre
- Yapay Zeka
- Çivi Yazısı
- Sembol
- İşaret
- Indus Valley
- Indus Civilisation
- Writing
- Language
- Code
- Artificial Intelligence
- Cuneiform
- Symbol
- Sign
- Arkeoloji
- Tarih
- Archaeology
- Archaeological
- History
- Art History
- Gündem
- Güncel
- Aktüel
- Ancient
- For You
- For You Page


