Arkeolog Melik Mirbey Ömeroğlu, uydu görüntüleri çevredeki doğal manzarayla uyuşmayan yapısal izler ortaya çıkardıktan sonra, sit alanını Mescidli köyü sınırları içinde tespit etti. Daha sonra yapılan saha incelemeleri, anormalliklerin yaklaşık 1,4 kilometre uzunluğunda savunma duvarlarıyla çevrili büyük bir müstahkem yerleşimin parçası olduğunu gösterdi. Ömeroğlu, keşif sürecinin uydu verilerinin incelenmesiyle başladığını ve araştırmacıların doğal jeolojik özelliklerden farklı görünen sıra dışı oluşumları tespit ettiğini söyledi.

Bölgeye yaptıkları seyahatin ardından, izlerin kalenin surlarının günümüze ulaşan bölümlerine ait olduğunu belirlediler ve Ömeroğlu'nun "Dev Kale" olarak tanımladığı yapının büyüklüğünü gözler önüne serdiler.

Tespitin ardından, alanın resmi olarak tescil edilip koruma altına alınması için Van Kültürel Miras Koruma Bölge Kurulu'na başvuru yapıldı.

Kale, büyük, düzensiz şekilli taşların bir araya getirilerek anıtsal duvarlar oluşturduğu, kiklopik ve poligonal taş işçiliği teknikleri kullanılarak inşa edilmiştir.

Ömeroğlu'na göre, bu mimari özellikler Van'daki Aşağı Anzaf ve Van'ın Edremit semtindeki Zivistan Kalesi gibi Erken Demir Çağı kalelerine benziyor.

Günümüze ulaşan surlar iç kısımda yaklaşık 2 metre, dış kısımda ise 4 metreye kadar yükselmektedir. Kalenin kuzey kesiminde de yapı izleri görülebilmekte olup, güney bölgesinde ise yerleşimin su ihtiyacını karşılamak için kullanılmış olabilecek küçük taşlarla inşa edilmiş dairesel bir çukur bulunmaktadır.

Ömeroğlu, bu alanı Muş'ta bugüne kadar tespit edilen en büyük kale ve Urartu'nun tarihi coğrafyasında belgelenmiş nispeten az sayıdaki büyük ölçekli tahkimattan biri olarak tanımladı.

Konumu özellikle önemlidir çünkü Urartu Krallığı'nın batıya doğru genişlemesiyle bağlantılı güzergah üzerinde ve tarihi Urartu yol ağına yakın bir konumda yer almaktadır.