Meksika'nın Campeche eyaletindeki Calakmul Biyosfer Rezervinde yeni keşfedilen Maya kenti Minanbé'de, oyma kireçtaşı bir anıt yerinde duruyor. ©Quintín Hernández/ INAH

Olguin özellikle 1 numaralı dikilitaşla ilgileniyordu. Bir karakterin başka bir kişinin başını kesmek için bıçak kullanıyor. Bir levhada 5 Ajaw (MS 849) tarihi gösteriliyor. Olguin, "Bu önemli bir ipucu çünkü anıtların tamamının veya bazılarının, bölgedeki yerleşim yerlerinin terk edilmesine yakın, MS 10. yüzyılda, Geç Klasik dönemde dikildiğini varsayabiliriz" dedi.

Bir karakterin bir tür bıçak veya balta kullanarak bir kişinin başını kestiği 1 numaralı dikilitaşta, 5 Acev, 849 MS tarihine ait kayıt bulunmaktadır. ©İNAH

Šprajc'a göre, yuvarlak sunaklardan bazıları ve bir dikdörtgen sunak kasıtlı olarak değiştirilmiştir. Kırık olan 6 numaralı anıtın yanlarında hiyeroglif kartuşlar ve ön tarafında tüylü başlık, üç loblu unsurlara sahip göğüs süsü, bileklikler ve kolyeler takmış bir hükümdar figürü bulunmaktadır. Hiyeroglif metin, muhtemelen MS 7. yüzyılın sonlarından kalma bir Uzun Sayım tarihinin bir bölümünü içermekte olup, bu da onu bölgedeki en eski anıt yapmaktadır.

Arkeolog Quintín Hernández, sit alanının merkezi ve kuzeydoğu kesimlerini birbirine bağlayan bir geçidin güney ucundaki gizemli "sıra halindeki" dikili taşlar dizisinin tartışmalara ve analizlere yol açtığını belirtiyor. Ekip, kireçtaşı yüzeylerinin aşınmasına rağmen önemli unsurları belirleyen projenin epigram yazarı Octavior Esparza Olguin'i görevlendirdi. Olguin, metnin birçok ipucu içerdiğine inanıyor: "Elde edilen kanıtlar, Minanbé'yi Maya dünyasında derin bir değişim dönemine, ovalardaki birçok büyük şehrin terk edilmesine yol açan çöküşten hemen önceki bir döneme yerleştiriyor."

Šprajc da aynı fikirde; "Bu, dokuzuncu ve onuncu yüzyıllarda klasik Maya uygarlığının meşhur çöküşünün başlangıcıydı,".

Her şehrin kendi kralı ve hanedanı vardı ve her şehir kaynaklar için rekabet ediyordu. Rakip bölgeler toprak ele geçirmeye veya mısır ve fasulye yetiştirilen arazileri ele geçirmeye kalkışırsa, o topluluğun hafızasını kontrol altında tutmak için anıtları tahrip edebilirlerdi.

En yüksek yapılardan biri olan, 13 metreyi aşan piramit şeklindeki tapınak, Río Bec tarzının özelliklerini taşıyor. ©Vitan Vujanović/ INAH

Arazi inceleme ekibi, meydanlar, saray binaları, dini yapılar, teraslar ve su kanallarına sahip sulak alanlar içeren 15 hektarlık bir kentsel merkezi doğruladı. En yüksek yapı, Geç Klasik dönemde popüler olan ince taş işçiliği ve kalıplamalarıyla Rio Bec tarzında inşa edilmiş, 12 metreden fazla yüksekliğe sahip bir tapınak piramidiydi. Tapınak, üzerinde görünür semboller bulunan oyma taştan yapılmış bağımsız bir anıt olan bir stela'ya sahiptir. Araştırmacılar, alanda 14 stela ve sunak buldular; bu da buranın Geç Klasik dönemde önemli bir şehir olduğunu gösteriyor.

Ivan Šprajc'a göre, Minanbé'deki keşifler, tarımsal üretimin ve fazla gıdaların ticaretinin zirve yaptığı Geç Klasik dönemde en parlak dönemini yaşayan bir tarım bölgesinde yer almaktadır. Araştırmacılar gelecekte Minanbé'yi incelerken, terk edilmiş şehrin güç yapısını bozan kuzey Yucatán Yarımadası'ndan gelen grupların olası müdahalelerini de araştıracaklardır.

Kaynak: Ancient Origins