Troya örenyeri, Anadolu’nun batı ucunda, Çanakkale Boğazı’nın güney girişinde yer almaktadır. Antik dönemde Troas olarak adlandırılan bölge, günümüzde Biga Yarımadası olarak tanımlanmaktadır. Troya, Karamenderes (Homeros destanlarındaki Skamandros) ve Dümrek (Simois) ırmaklarının vadileri arasındaki bir platonun eteğinde, Ege Denizi kıyısından 6 kilometre ve Çanakkale Boğazı kıyısından 4.5 kilometre uzaklıkta, MÖ 3. binden itibaren stratejik açıdan jeopolitik bir konuma sahiptir. Bu nedenle burası tarihöncesi dönemlerden beri yerleşim görmüş, yine bu önemi nedeniyle pekçok savaşa şahitlik etmiştir.

Troya’nın Kültür Tarihi Açısından Önemi:

Troya, Doğu ve Batı kültür ve edebiyat tarihinin en önemli yerleşmelerindendir. İzmirli (Smyrna) ozan Homeros’un bu kenti anlattığı İlyada ve Odyssia destanları, yazıya geçirildiği yaklaşık MÖ 730’lerden itibaren dünya edebiyatının unutulmaz eserleri arasına girmiş ve günümüze kadar kopyalanarak gelmiştir. Antik dönemden itibaren pekçok sanatçı, politikacı, bilim insanını etkilemiş ve etkilemektedir. Yaklaşık MÖ 100 yıllarından, MS 500 yıllarına kadar, o dönem antik dünyasına hükmeden ve Avrupa kültürünün öncüleri olarak kabul edilen Romalılar, soylarını birçok Ortaçağ hükümdarı gibi Troyalılara bağlamışlardır. Bu nedenle Avrupa kültür tarihinin köklerinden önemli bir tanesi Troya’dadır. Türklerin Troya’ya olan ilgisi ise çok eskiye dayanmaktadır. Fatih Sultan Mehmet‘de, kendisini Troyalı görerek, 1462 yılında burayı ziyaret etmiştir. Troya, Batı ile Doğu’nun çoğrafi, kültürel, politik, ve tarihsel anlamda biraraya geldiği ender yerlerdendir. Bu nedenle de Troya, Doğu ile Batı medeniyetlerini birleştiren, kaynaştıran bir geçmişe sahiptir. Ayrıca 19. yüzyıldan beri Hisarlık Tepe’de (Troya) yapılan kazılar sayesinde modern arkeolojinin temelinin atıldığı, arkeolojinin bilime dönüştüğü yerdir.

Troya Tarihi Milli Parkı ve Dünya Kültür Mirası Listesi

Troya ve çevresi, arkeolojik, tarihsel ve doğal özellikleri nedeniyle 1996 yılında Troya Tarihi Milli Parkı olarak ilan edilmiştir. Bu tarihten bir süre sonra, 1998 yılında T.C. Kültür ve Turzim Bakanlığı’nın başvurusuyla, Troya UNESCO’nun “Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alınmıştır. Troya‘nın listeye alınmasında kriterleri hem tarihsel, hem arkeolojik hem de kültüreldir. Troya adı Anadolu topraklarındaki antik bir kentin de ötesinde çok daha fazla şeyler ifade etmektedir. Bu önemi nedeniyle uzun yıllardır hayali kurulan Troya Müzesi, 2018 yılında, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ören yerinin hemen yanında açılmıştır…

Devamı: Aktüel Arkeoloji Dergisi 112. Sayı “Troya Mitten Gerçeğe”