Komana Antik Kenti

Tokat'taki Komana Pontika Antik Kenti'nde sürdürülen kazı çalışmalarında Geç Kalkolitik'ten Osmanlı'ya uzanan çok katmanlı yerleşim izlerine ulaşıldı.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Mimarlık Fakültesi Yerleşim Arkeolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Prof. Dr. Burcu Erciyas, 2021 yılı kazı çalışmalarını tamamladıklarını söyledi.

Komana Antik Kenti'ndeki arkeolojik çalışmaların 2004 yılından beri devam ettiğini anlatan Erciyas, "Kazı çalışmaları Tokat'ın öncülü olan Komana'da yerleşim tarihinin Geç Kalkolitik Çağ'a kadar uzandığını gösteriyor. Yeşilırmak nehrinin yanında, verimli bir ova içerisinde ve bugün Gümenek mesire alanının hemen yanında yer alan Hamamtepe höyüğünde 2021 yılında kazılar kuzey bölgede yoğunlaştı. Höyükte yerleşimin son evresi olan Osmanlı mahallesinin altında bulunan Selçuklu dönemi yapı kalıntıları tepenin bu dönemde üretim merkezi olarak kullanıldığını, etkileri Sivas'tan Kırım'a uzanan seramik ustalarının Komana'da seramik ürettiklerini göstermektedir."

"Üretim merkezine dönüşmeden önce tepenin ovada yer alan Orta Bizans dönemi yerleşiminin mezarlığı olarak kullanıldığı ve mezarlık içerisine küçük ancak oldukça özenli şapellerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Komana'nın merkezinde yer alan Hamamtepe Erken Bizans döneminde ise olasılıkla bir garnizon olarak kullanılmıştır. 2021 yılında ızgara planı daha net ortaya çıkan büyük yapının askeri niteliği olduğu düşünülmektedir. Kazı çalışmalarında bu yıl ilk defa Roma dönemi (3. Yüzyıl) yapı katmanına da ulaşılmış, ağır yangın geçirmiş bir binanın kazılabilen küçük kısmında bir kap ile birlikte demir bir kılıç (spatha) bulunmuştur. Yanık tabaka içerisindeki buğday, badem vb. kalıntılar, gelecek yıl sürdürülecek kazı çalışmalarının yapının fonksiyonu ve dönemin ekonomisi, beslenmesi, yaşam biçimleri ile ilgili önemli bilgiler sağlayacağını göstermektedir. Roma döneminin altından bir yandan Geç Demir Çağı-Erken Hellenistik yapı ve kontekstler, diğer yandan bu dönemlerin tahrip ettiği katmanlardan ise Geç Kalkolitik-Erken Tunç Çağı buluntuları gelmektedir. Hellenistik dönemde Komana'nın, öngörüldüğü gibi hem Karadeniz kıyıları, hem batı Anadolu hem de Ege ve Akdeniz ile ilişkilerinin sıkı olduğu geçmiş yıllarda bulunan III. Thutmose skarabe mühürü, Ege menşeli kaplar, Galat tipi fibula gibi buluntulardan anlaşılmaktadır."

Kazı çalışmalarında Roma dönemi katmanında bulunan Kılıç, 70cm uzunluğundaki demir bıçağı ve 17-18cm. uzunluğundaki demir kabzasıyla Roma İmparatorluk Çağı'nda kullanılmış olan "Spatha" tipi kılıcı anımsatmaktadır. M.S. 1.-6. yy. arasında kullanımda olan bu tip kılıçların hem savaşlarda hem de gladiator dövüşlerinde kullanılmış olduğu bilinmektedir. Savaş esnasında ön safta yer alan askerlerin daha önceki dönemlerde kullandıkları kısa kılıç tipi olan "gladius" un yerini alan "Spatha"ların bir örneği olabileceği düşünülen kılıç, yangın geçirmiş bir tabakanın içinden geldiği için oldukça yanmış durumdadır. Komana'dan gelen kılıcın bulunduğu tabakada ortaya çıkartılmış olan sikkelere bakarak tarihlendirme yapıldığında ise; söz konusu kılıcın M.S. 3. yy'a tarihlendirilmesi mümkündür. 

EN ÇOK OKUNANLAR

Kültepe Kazılarında Yeni Buluntular

Kültepe-Kaniş kazılarında Eski Tunç Çağı'na tarihlenen Kültepe'ye özgü 4300 yıllık 10 yeni alabaster (gypsum) idol bulundu. 

Prof. Dr. Jale İnan

Antalya’da Bir Arkeoloji Çınarının Gölgesinde   

Ülkemiz ama özellikle Antalya arkeoloji camiası 2014’ün 1 Şubat’ında 100 yaşına basan Türkiye’nin ilk kadın arkeologu Jale İnan’ı bir kez daha andı. 26 Şubat 2001’de aramızdan ayrılışının ardından onlarca yıl geçmesine rağmen Jale Hoca hiç unutulmadı. 

SON İÇERİKLER

8000 Yıllık Spatula

Yeşilova Höyüğü Neolitik Dönemine ait IV. Tabakada ele geçen yaklaşık 15 cm. uzunluğundaki spatula, &nb...

Urartu Kralı II. Rusa’nın Kalesi “Kef Kalesi”

Kef Kalesi, Bitlis ili, Adilcevaz İlçesi, Van Gölü’nün kuzeybatı kıyısında yer almaktadır. Kale,  ...

İsrail Kıyılarında 900 Yıllık Haçlı Kılıcı Bulundu

İsrail’in batısındaki Carmel kıyılarında dalış yapan Shlomi Katzin isimli bir dalgıç, deniz kabuklarıyla kaplı bü...