Tavşanlı Höyük'te Önemli Buluntu 3300 Yıllık Eşsiz Mühür

Tavşanlı Höyük ve çevresi 700 m x 650 m yayılım alanı ile 45 hektarlık çok geniş bir alanı kaplayan Batı Anadolu’nun en büyük Tunç Çağı yerleşmelerinden bir tanesidir. Karbon 14 sonuçlarına göre günümüzden 8000 sene önce yerleşimin başladığı höyük, bu şekliyle Kütahya’nın bilinen en eski yerleşmesidir. Ayrıca yerleşmede MÖ 3. Binyıl, Asur Koloni Çağı ve Hitit İmparatorluğu ile çağdaş olan yaklaşık 20 metrelik arkeolojik dolgu bulunmaktadır.

Tavşanlı Höyük'te Bulunan 3300 Yıllık Mühür ©Tavşanlı Höyük Kazı Arşivi

Tavşanlı Höyük’ün bölgede çok önemli bir merkez hatta bir başkent olabileceği düşüncesiyle 2021 yılında Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Erkan Fidan başkanlığında Cumhurbaşkanı kararlı arkeolojik kazılar başlamıştır. 2022 yılı ile birlikte ise Tavşanlı Höyük Türk Tarih Kurumu proje desteği ile 12 aylık kazı statüsüne yükseltilmiştir.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Kazılar ve Araştırmalar Dairesi’nce paylaşılan habere göre bu sezon kazılarda bulunan kısmen kırık pişmiş toprak bir mühür, bugüne kadar eşi olmayan, ünik bir yerel üretimi ortaya koymaktadır. Günümüzden 3300 sene öncesine tarihlenen Hitit İmparatorluk Dönemi sonu ile çağdaş bir silonun tabanında bulunan mührün, buradaki muhtemelen yerel bir yönetici ile ilgili olabileceği düşünülmektedir.

Tavşanlı Höyük'te Bulunan 3300 Yıllık Mühür Baskısı ©Tavşanlı Höyük Kazı Arşivi

Mühür hiç bilmediğimiz bir şekilde hem Ege hem de Anadolu etkileri taşımaktadır ama bugüne kadar başka bir benzeri bulunmaktadır. Dış hatta yer alan merdiven bant Anadolu geleneğindedir. Asur Ticaret Kolonileri Döneminden itibaren ve Hitit Döneminde kullanılmaktadır. Mührün pişmiş toprak olması da Anadolu geleneğidir. İç kısımda ise orta alanda stilize kürekli bir tekne motifi yer almaktadır. Tekneyi hem üstten hem de yanlardan sınırlayacak şekilde içleri birer noktayla doldurulmuş üçgen motifler eklenmiştir. Tekne olarak tanımlanan stilize motifin üzerinde de 7 adet nokta bulunmaktadır ve teknenin altına doğru uzanan 6 adet dikey çizgi ise kürekler olmalıdır. Söz konusu teknelerin farklı biçimlerini ise MÖ 3. Binyıl’da Ege’de Minos, MÖ 2. Binyılda ise Miken mühürlerinden bilmekteyiz. Mührün gerek bulunduğu yer gerek dönemi gerekse de baskı yüzeyindeki detaylar bir arada değerlendirildiğinde ve çeşitli uzmanların görüşleri önderliğinde benzersiz bir buluntu olduğunu söyleyebiliriz.

Bununla birlikte aynı alanda bulunan çok iyi kondisyondaki bir kılıç/hançerin perçin deliklerinin yerleştirilişi, Miken kılıçlarını anımsatmaktadır. Ayrıca kazılarda, Batı Anadolu’da bugüne kadar sadece 2-3 yerleşmeden bildiğimiz Miken kılıçlarında kabza başı olarak kullanılan mermer bir örneğin Tavşanlı Höyük’te de bulunması bu ilişkileri kanıtlamaktadır.

Tavşanlı Höyük'te Bulunan Kılıç ©Tavşanlı Höyük Kazı Arşivi

Orta Tunç Çağı ile ilişkili yapılan kazılarda ise kuvvetli bir yangının olduğu, yangın geçirmiş evlerin içinden ise çok sayıda günlük işlerde kullanılan kap kacak, alet ve tekstil üretim araçları bulunmaktadır. Orta Tunç Çağı’ndaki malzeme Orta Anadolu’da Asur Ticaret Kolonileri merkezleri ile benzeşmektedir.

Tavşanlı Höyük Kazıları, Ege ile Anadolu arasındaki bağlantıyı anlamak ayrıca bölgede yerel bir beyliğin izlerini aramak üzerine devam etmektedir.

Tavşanlı Höyük Kazıları, Ege Dünyası ile Anadolu arasındaki bağlantıyı anlamak ve buradaki yerel bir krallığın izlerini aramak üzerine Tavşanlı Belediyesi’nin ana sponsorluğunda devam etmektedir.

Kütahya Tavşanlı Höyük ©Tavşanlı Höyük Kazı Arşivi

EN ÇOK OKUNANLAR

Kültepe Kazılarında Yeni Buluntular

Kültepe-Kaniş kazılarında Eski Tunç Çağı'na tarihlenen Kültepe'ye özgü 4300 yıllık 10 yeni alabaster (gypsum) idol bulundu. 

Roma’da Kölelik

“Savaşta tutsak alınan, yabancı ülkelerden zorla kaçırılıp özgürlükten yoksun bırakılan veya başkasından satın alınan kimse, kul, esir” olarak tanımlanan “köle” kelimesi, Latince’de ise servus kelimesine karşılık gelmektedir. Romalılar insanları özgürler (liberi) ve köleler (servi) olarak ikiye ayırmışlardır. Ancak Roma hukukunda özgürler de kendi içinde ingenui (doğuştan özgür olanlar) ve libertini (azatlılar) olarak ikiye ayrılmaktadır.

SON İÇERİKLER

Bir Neolitik Yerleşim; Gre Fılla

Dicle Nehrinin kollarından Ambar Çayı üzerine kurulan barajdan etkilenecek olan Gre Fılla’da 2018 yılından beri ...

Aktüel Arkeoloji Dergisi 87. Sayı, "Antik Dönemde Propaganda"

Antik dünyada bir karşılığı olmayan “propaganda” kelimesi, 16. yüzyılın sonunda Latince “propagare&rdq...

Herakles'in 12 Görevi Syedra'da

Kilikya Bölgesi’nin batı sınırını oluşturan Syedra Antik Kenti, Antalya ili, Alanya ilçesi Seki köyü s...