Yitik Miras: Kilia İdolü

Tunç Çağı insanları tarafından oyulmuş bu küçük, zarif mermer idollerden yalnızca birkaçının var olduğu biliniyor.

Stargazer. Erken Tunç Çağı, Batı Anadolu, MÖ 3. Binyıl. Mermer; genel ölçüler: 17,2 x 6,5 x 6,3 cm. ©Cleveland Museum of Art, Leonard C. Hanna, Jr. Fund; John L. Severance Fund 1993.165

Süt beyazı mermerden oyulmuş bu küçük, soyut kadın heykeli, başı geriye doğru eğik ve gözleri gökyüzüne bakıyormuş gibi göründüğü için "Yıldız Gözlemcisi" olarak bilinir. Bu türden çok az sayıda idol bulunmuştur. Bunların hepsi yaklaşık MÖ 3000 yılına tarihlenmektedir.

Bu eşsiz eser, yasa dışı yollarla Türkiye’den kaçırılan binlerce kültürel mirasımızdan sadece biridir. İdol 1993 yılında ABD’li milyarder Michael Steinhardt tarafından satın alındı. 1966 ile 2007 arasında birçok defa New York'taki Metropolitan Museum of Art'ta sergilenen tarihi eser, 2017'de Londra merkezli Christie's müzayede salonunda açık artırmaya çıkarıldı. Şu anda Cleveland Sanat Müzesi'nin (CMA) koleksiyonunda bulunmaktadır.

Mermer idol 17 cm'lik boyuna rağmen anıtsal bir görünüme sahip. Biçimi saf, sade ve son derece stilize edilmiş. İnsan olduğu anlaşılıyor, ancak sadece en temel anlamda. Aşırı büyük ve oval şekilli başı dramatik bir şekilde geriye doğru eğik ve ince, kuş benzeri bir boyun üzerinde duruyor. Burnu uzatılmış bir çıkıntı şeklinde ve küçük, yuvarlak gözleri çok hafif bir kabartma ile yapılmış. Ağzı yok. Cinsiyeti, kalça bölgesindeki oyma çizgilerle belirginleştirilmiş. Aynı çizgiler, figürün en dar noktasında sıkıca bir araya getirilmiş ayaklara kadar bacaklarını tanımlıyor.

Stargazer. Erken Tunç Çağı, Batı Anadolu, MÖ 3. Binyıl. Mermer; genel ölçüler: 17,2 x 6,5 x 6,3 cm. ©Cleveland Museum of Art, Leonard C. Hanna, Jr. Fund; John L. Severance Fund 1993.165

Batı Anadolu'da bulunan çoğu idolün başı kırılmış olması, CMA'daki örneği şimdiye kadar bulunan en iyi ve en eksiksiz Kilia idolü yapmaktadır.

İdol kendi başına ayakta duramıyor, bu da onun elde tutulmak veya düz bir şekilde yerleştirilmek üzere tasarlandığını gösteriyor. Kasıtlı olarak kadın olarak tasvir edilen bu idol, doğurganlık ve bollukla ilişkilendirilebilir. Kilia idolü, Kiklad figürinleri gibi, Akdeniz bölgesinde kadın doğurganlığı ve yaşam döngüsüyle bağlantılı, sadeleştirilmiş kadın figürinleri trendinin bir parçası olabilir.

EN ÇOK OKUNANLAR

Tarlada Yürüyüş Yapan Kadın 2150 Gümüş Sikke Buldu

Prag'ın güneydoğusundaki Kutnohorsk kentinde tarlada yürüyüş yapan bir kadın, çiftçilik faaliyetleri sırasında yüzeye çıkan birkaç gümüş sikkeye rastladı. Çek Cumhuriyeti'nde şimdiye kadar bulunan en büyük erken ortaçağ sikke istifini açığa çıkardığının farkında değildi.

SON İÇERİKLER