Gorham Mağarası kompleksi, İspanya'nın güney ucunda yer alan bir İngiliz denizaşırı bölgesi olan Cebelitarık kıyısında bulunmaktadır. Dik kireçtaşı kayalıkların eteklerinde yer alan bu deniz kenarındaki mağara kompleksi, Gorham Mağarası, Vanguard Mağarası, Hyaena Mağarası ve Bennett Mağarası olmak üzere dört ayrı mağaradan oluşmaktadır.

Bir zamanlar iç kesimlerde yer alan kompleks, binlerce yıl boyunca yükselen deniz seviyesi nedeniyle giriş kısmı Akdeniz'in kıyısına kadar gelmiştir.

Mağaralar ilk olarak 1907 yılında keşfedilmiş, ancak 1980'lerde bu bölgenin gerçekte ne kadar zengin olduğu anlaşılana kadar resmi arkeolojik kazıların odak noktası haline gelmemiştir.

İçeride Neandertal veya Homo sapiens iskelet kalıntıları bulunmamış olsa da, 100 bin yıllık insan faaliyetine dair bol miktarda kanıt bulunmaktadır. Bu, modern insanların yaklaşık 40 bin yıl önce Batı Avrupa'ya gelmesinden önceye aittir ve bu alanın Neandertallerin eseri olduğunu göstermektedir.

Gorham Mağarası kompleksinin başka bir görünümü. ©Alan Clarke/Shutterstock.com

En önemli kanıtlardan bazıları deniz ürünleri şeklinde ortaya çıkıyor. Yıllar boyunca, mağarada kazı yapan araştırmacılar çok sayıda midye kabuğu ile balık, fok ve yunus kemikleri buldular. Bu kalıntılar gelgit veya dalgalar tarafından doğal yollarla mağaraya ulaşmış olamazlar. Ayrıca, bazılarının bıçak ve diğer kesim teknikleri kullanılarak işlendiği de açıktır.

Zeminler, kaya tabanına derin çizgilerle kazınmış çeşitli çapraz çizgi desenleriyle süslenmiştir. Bu izlerin kimin tarafından yapıldığı konusunda bazı tartışmalar olsa da, araştırmacılar bunların 39 bin yıl önce Neandertaller tarafından yapıldığını iddia etmektedir. Bu kaba ve basit kazımalar sanat eseri olarak kabul edilebilir mi? Eğer öyleyse, bu Neandertallerin yaratıcı ve zeki yönlerinin bir başka örneği olur.

Zekalarından bahsetmişken, Vanguard Mağarası'nda yapılan daha yeni araştırmalarda, tarih öncesi insanların aletlere veya silahlara sap takmak için kullandıkları, yapışkan, tutkal benzeri bir madde olan huş ağacı katranını pişirmek için kullanılan 60 bin yıllık bir ocak bulunmuştur. Bu, bu mağaranın sakinlerinin zeki, becerikli ve belki de bilgilerini nesilden nesile aktardıklarını göstermektedir.