Antik Maya Uygarlığında Köpek Ticareti

Calgary Üniversitesi'nden bir arkeolog, Klasik Dönem Mayalarının kuzey Yucatan yarımadası ile orta Chiapas bölgeleri arasında uzun mesafeler boyunca canlı köpek ticareti yaptıkları yönünde kanıtlar buldu.

Görsel yapay zeka ile oluşturulmuştur.

Sanat Fakültesi'nde Antropoloji ve Arkeoloji alanında doçent olan Dr. Elizabeth Paris, Meksika'nın Chiapas eyaletinin dağlık bölgesindeki Moxviquil ve Tenam Puente Maya arkeolojik alanlarında bulunan geyik ve köpek kemikleri ve mine tabakaları üzerinde araştırmalar yaptı.

Ottawa Üniversitesi, Purdue Üniversitesi, Güney Illinois Üniversitesi, Chiapas Bilim ve Sanatlar Üniversitesi ve Paris Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü'nden meslektaşlarıyla birlikte çalışan araştırmacılar, izotop haritalama yöntemini kullanarak bu bölgelerde bulunan köpek örneklerinin çoğunun uzak bir kökenden geldiğini ve özel beslenme düzenlerine sahip olduğunu kanıtladılar. Bulguları Journal of Archaeological Science’de yayınlandı.

Paris, "Sonuçlarımız, Maya kültürü bölgesi de dahil olmak üzere antik Mezoamerika'daki güçlü ticaret ağlarına dair daha fazla kanıt sunuyor" diyor.

Bu keşif, stronsiyum izotop araştırmaları sayesinde mümkün oldu. Stronsiyum, insan ve hayvan kemiklerinde ve diş minesinde bulunan bir elementtir ve kemiklerdeki stronsiyum oranı, insanların ve hayvanların ne yiyip içtiğine bağlıdır; bu da onların dünyada nerelerde bulunduklarına dair bir ipucu verir.

Hem mine tabakasına hem de kemiğe bakmak önemlidir çünkü insan veya hayvan büyümesi sırasında mine tabakasındaki stronsiyum seviyesi oluştuğu andan itibaren değişmez, ancak kemik kimyası yer değiştirdikçe değişir.

Köpeklerin uzun mesafeler boyunca alınıp satıldığına dair kanıtların bulunduğu Tenam Puente arkeolojik alanı. ©Elizabeth Paris

Paris ve ekibi, tüm Orta Amerika için stronsiyum oranlarının izotopik bir haritasını (izotop haritası) oluşturdu. Paris, bu izotop haritasını kullanarak geyik türlerinin yerel bölgeyle tutarlı bir stronsiyum oranına sahip olduğunu, yani muhtemelen yerel olarak avlanan vahşi hayvanlar olduğunu belirleyebildi.

Paris, yaptığı açıklamada: "Örneklemimizdeki köpeklerin yerel olmadığını, çok uzaklardaki Maya ovalarındaki krallıklardan geldiklerini tespit ettik."

Ekip ayrıca köpek örneklerindeki kararlı karbon ve nitrojen izotop seviyelerini de test etti; bu da hayvanların beslenme alışkanlıkları hakkında fikir vermeye yardımcı olabilir.

Yapılan testler, ithal edilen bu köpeklerin alışılmadık derecede zengin, mısır ve et ağırlıklı bir diyetle beslendiğini ortaya koydu; bu da köpeklerin insanların yediği yiyecekleri tükettiğini gösteriyor. Bu tüketim büyük olasılıkla kasıtlı besleme yoluyla gerçekleşmiş olabilir, ancak yemek artıklarını da yiyerek gerçekleşmiş olabilir.

Mayaların ticaretini yaptığı köpek ırkı daha belirsizdir. Azteklerin üç özel köpek ırkı vardı; bunlardan biri, minyatür, oyuncak ve standart boyutlarda yetiştirilebilen tüysüz bir köpek olan Xoloitzcuintli'dir.

Paris, bu köpek cinsinin Maya bölgesinde bulunabileceğini söylüyor; çünkü bu Xolo köpeklerinin tüysüz olması için yapılan yetiştirilme, dişlerin garip bir şekle sahip olmasına yol açan mutasyonlara neden oluyor ve Chiapas köpeklerinin çoğunda da bu özellik mevcut.

Paris'in projenin bir sonraki adımı olduğunu söylediği DNA testi, bunun aynı cins olduğunu doğrulayabilir.

Antik Meksika tüysüz köpek cinsi olan ve Maya köpek ticaretiyle bağlantılı olabileceği düşünülen Xoloitzcuintli. (Kanarya Adaları/ CC BY-SA 4.0 )

Mayaların ova bölgelerindeki sanat eserlerinde kralların hamaklarda seyahat ederken, hamakların altında küçük bir köpekle tasvir edildiği görülmektedir. Bu, bu özel köpek ırklarının ittifak temelli hediyeler veya hükümdarın kişisel mülkiyeti olduğunu gösterebilir.

Paris, özel köpek ırklarının geliştirilmesi için geçen süre ve bu ırkların getirilmesi için kat edilen mesafenin, Mayalılar için bu köpeklerin önemini gösterdiğini söylüyor. Ayrıca, özel beslenme şeklinin de köpeklerin sahipleri tarafından çok değerli görüldüğünü, çünkü insanlarla aynı beslenme şeklini aldıklarını belirtiyor.

Kaynak: PHYS ORG

EN ÇOK OKUNANLAR

Tarlada Yürüyüş Yapan Kadın 2150 Gümüş Sikke Buldu

Prag'ın güneydoğusundaki Kutnohorsk kentinde tarlada yürüyüş yapan bir kadın, çiftçilik faaliyetleri sırasında yüzeye çıkan birkaç gümüş sikkeye rastladı. Çek Cumhuriyeti'nde şimdiye kadar bulunan en büyük erken ortaçağ sikke istifini açığa çıkardığının farkında değildi.

SON İÇERİKLER