Araştırmaya Göre İskitler En İyi Atlarını Kurban Ediyordu
Güney Rusya'daki bir İskit mezarlığından elde edilen at kalıntıları üzerinde yapılan yeni bir çalışma, 2300 yıldan daha eski cenaze geleneklerine daha yakından bakmamızı sağlıyor.
- Yazar : Aktüel Arkeoloji
- Tarih : 2026-07-20 14:17:34
MÖ 4. yüzyıldan kalma Berel kurganından süslü cenaze atı. ©Wikipedia
Araştırma, bu ritüeller için seçilen hayvanlarda açık bir örüntü buldu. 5 ila 15 yaş arasındaki sağlıklı yetişkin atlar ana cenaze törenlerinde kullanılırken, daha genç atlar genellikle mezar çukurlarında bulunuyordu ve muhtemelen veda ziyafetlerinde yiyecek olarak kullanılıyorlardı.
Arkeolojik Bilimler Dergisi'nde (Journal of Archaeological Science: Reports) yayınlanan çalışma, Rusya'nın Stavropol bölgesindeki Novozavedennoye-III kurgan mezarlığını inceledi. Mezarlık yaklaşık MÖ 430-300 yıllarına tarihleniyor ve Kuzey Kafkasya'daki en büyük İskit at kalıntıları gruplarından birini barındırıyor.
İskitler, MÖ 8. ve 3. yüzyıllar arasında Avrasya bozkırlarında yaşamışlardır. Atlar, günlük yaşamın merkezinde yer alıyordu. İnsanlar atlara biniyor, onları iş için kullanıyor, etlerini yiyor ve cenaze törenlerinde elit kesimin üyelerinin yanına gömüyorlardı. İskitler yazılı kayıt bırakmadıkları için, kültürleri hakkında bilinenlerin büyük bir kısmı arkeoloji sayesinde elde edilmiştir.
Araştırmacılar 38 ila 41 atın kalıntılarını inceledi. Koleksiyon 175 kemik, 42 kesici diş, altı köpek dişi ve 113 azı ve küçük azı dişinden oluşuyordu. Bu kalıntılar, kurganların üç bölümünden, çevredeki hendekten, toprak höyükten ve mezar çukurundan elde edildi.
Solokha kurganından, MÖ 430-390 yılları arasına tarihlenen, savaş sahnesini tasvir eden İskit altın tarağı. ©Levan Ramishvili
Ekip, her atın yaşını dört farklı yöntemle tahmin etti. Diş sementindeki yıllık büyüme katmanlarını saydılar, diş taç yüksekliğini ölçtüler, ön dişlerdeki aşınmayı kontrol ettiler ve kemik gelişimini incelediler. Her yöntem resmin farklı bir parçasını sunuyordu. Dördünü birlikte kullanmak daha güvenilir bir sonuç verdi.
Araştırma alanının her yerinde yetişkin atlar çoğunluktaydı. 5 ila 10 yaş arası ve 10 ila 15 yaş arası hayvanlar örneklemin en büyük bölümünü oluşturuyordu. Kullanılan yönteme bağlı olarak, bu yaş grupları atların %33 ila %75'ini oluşturuyordu. Çok yaşlı hayvanlara ise nadiren rastlanıyordu. Araştırmacılar 20 yaşından büyük sadece bir at bulabildiler.
Mezar çukurları ise farklı bir hikaye anlatıyordu. 1 ila 3 yaş arasındaki atlar, mezarlığın diğer bölümlerine göre burada çok daha sık bulunuyordu. Araştırmacılar, bu genç hayvanların ana ritüel kurbanı olarak değil, cenaze yemeklerinde veda yemeği olarak hazırlandığına inanıyor.
Cenaze törenlerinde kullanılan at figürleri. MÖ 3. yüzyıl. Rusya'daki Paryzyk kültürüyle ilişkilendirilir, Amsterdam Hermitage Müzesi. ©Richard Mortel, CC BY 2.0
Çalışmada ayrıca, mezar höyüklerinin etrafındaki hendeklerde erkek atlara ait kalıntılar da bulundu. Köpek dişleri korunmuş üç hayvanın aygır veya hadım edilmiş at olduğu belirlendi. İskeletlerin çoğunda cinsiyeti belirlemek için gerekli kemikler bulunmadığından, ekip gelecekteki DNA çalışmalarının daha kapsamlı bir tablo ortaya koyacağını umuyor.
Bulgular, diğer İskit yerleşimlerindekilerden farklılık göstermektedir. Kuzey Karadeniz yakınlarındaki mezarlıklarda çok sayıda yetişkin at bulunurken, Altay Dağları'ndaki yerleşimlerde genellikle çok daha yaşlı hayvanlara rastlanmaktadır. Bu farklılık, İskit dünyasında ortak bir uygulama yerine yerel geleneklere işaret etmektedir.
Fiziksel olarak en iyi durumda olan atların seçilmesi, yerel toplulukların büyük sürülere sahip olduğunu düşündürmektedir. Yaşlı iş atları yerine sağlıklı yetişkinleri kurban edebilecek kadar hayvana sahip olmak, zenginliğe ve sosyal statüye işaret etmektedir.
Atlı tasviri (Pazırık halısı) ©Wikipedia
Novozavedennoye-III, Yunan boyalı çömlekleri, taş dikitler, Kolhis'ten mücevherler ve İskit hayvan tarzında dekore edilmiş nesneler de dahil olmak üzere birçok başka buluntu ortaya çıkarmıştır. At kalıntılarıyla birlikte bu buluntular, İskitler, yakındaki Kafkas kültürleri ve Yunan dünyası arasında güçlü bağlantılar olduğunu göstermektedir.
Bu çalışma, hayvan kemiklerinin dikkatli incelenmesinin eski cenaze geleneklerini açıklamaya nasıl yardımcı olduğunu gösteriyor. Novozavedennoye-III'te, her atın yaşı, İskit ritüeli, zenginliği ve inancının ardındaki hikayenin bir başka parçasını sunuyor.
Kaynak: Archaeology News Online Magazine
EN ÇOK OKUNANLAR
Altınlarla Donatılmış Trakyalı Savaşçı Mezarı Bulundu
Arkeologlardan oluşan bir ekip, Bulgaristan'ın Topolovgrad kenti yakınlarındaki Kapitan Petko Voyvoda köyünde çok heyecan verici bir keşifte bulunarak, Trakyalı bir savaşçının mezarını ve altından oluşan pek çok eseri ortaya çıkardı.
- Trakyalı
- Trak
- Savaşçı
- Süvari
- Mezar
- Altın
- Yüzük
- Hançer
- Zırh
- Hazine
- At
- Bulgaristan
- Thracian
- Thracian
- Warrior
- Cavalry
- Tomb
- Gold
- Ring
- Dagger
- Armour
- Treasure
- Horse
- Bulgaria
- Arkeoloji
- Tarih
- Sanat
- Sanat Tarihi
- Antik
- Kültür
- Medeniyet
- Archaeology
- Archaeological
- History
- Art
- Art History
- Heritage
- Culture
- Civilization
- Haber
- Gündem
- Güncel
- Aktüel
- Arkeolojik Haber
- Archa
Tarlada Yürüyüş Yapan Kadın 2150 Gümüş Sikke Buldu
Prag'ın güneydoğusundaki Kutnohorsk kentinde tarlada yürüyüş yapan bir kadın, çiftçilik faaliyetleri sırasında yüzeye çıkan birkaç gümüş sikkeye rastladı. Çek Cumhuriyeti'nde şimdiye kadar bulunan en büyük erken ortaçağ sikke istifini açığa çıkardığının farkında değildi.


