Celile'deki Arkeolojik Kazıda Ortaya Çıkarılan 1600 Yıllık Mozaik Panel

Chapel Hill'deki North Carolina Üniversitesi profesörü Jodi Magness liderliğindeki uzman ve öğrencilerden oluşan bir ekip, İsrail'in Aşağı Celile bölgesindeki antik bir Yahudi köyü olan Huqoq'taki Geç Roma (MS 400 civarı) sinagogunda muhteşem bir mozaik panel ortaya çıkardı. Mozaik bağışçılarını veya sanatçılarını tanımlayan panel, ana girişin hemen içindeki zemini süslüyor.

Dağ keçisini kovalayan kaplan. İsrail'deki Huqoq sinagogu mozaiğinde dekoratif sınır paneli. ©Jim Haberman

Carolina Sanat ve Bilim Koleji'nde dini çalışmalar alanında Kenan Seçkin Profesörü olan Magness, Malta Üniversitesi'nden Yardımcı Direktör Dennis Mizzi ile birlikte Huqoq kazılarının bu 11. ve son sezonunda sinagogun ana salonu ya da nefinin güney ucuna odaklandı.

Yeni keşfedilen mozaik, ortasında bir çelenk içinde çerçevelenmiş esrarengiz bir İbranice yazıt bulunan büyük bir panelden oluşmaktadır. Çelengin yanlarında ve altında yer alan Aramice yazıtta, sinagogun mozaiklerine finansman sağlayan bağışçıların ya da mozaikleri yapan sanatçıların isimleri sıralanmakta ve bu kişilerin hayırla anılması istenmektedir. Çelengin her iki yanında ön ayaklarını boğa başlarına dayamış aslanlar yer almaktadır. Tüm panel, diğer hayvanları kovalayan yırtıcı hayvanları gösteren süslü bir bordürle çevrilidir.

Bu yaz ki kazılarda ayrıca 2012 ve 2013 yıllarında keşfedilen ve Hakimler 15:4'te bahsedilen Şimşon ve tilkiler ile Hakimler 16:3'te bahsedilen Şimşon'un Gazze kapısını omuzlarında taşıması olaylarını betimleyen mozaik panoların ek bölümleri de ortaya çıkarılmıştır.

Yeni ortaya çıkarılan bölümler arasında bir Filist atlısı ve çarpıcı bir klasik yüze sahip ölü bir Filist askeri bulunmaktadır.

Mozaiklerden birinin detayı. ©Jim Haberman

2022 yılında yapılan kazılarda, güneybatı koridorunda, Hakimler 4. bölümden bir bölümü tasvir eden üç registere (yatay şerit) bölünmüş bir pano ortaya çıkarılmıştır: İncil'deki peygamber ve yargıç Debora bir palmiye ağacının altında, kalkanıyla donatılmış Barak'a bakmaktadır; ve Kenanlı kadın Jael (Yael), başından kan fışkırarak yerde ölü yatan Kenanlı general Sisera'nın tapınağına bir çadır kazığı çakmaktadır. Bunlar İncil'in kadın kahramanları Debora ve Yael'in bilinen en eski tasvirleridir.

Huqoq'taki kapsamlı arkeolojik proje, aralarında tarihsel açıdan önemli buluntuların da yer aldığı olağanüstü bir miras bırakmıştır:

* İnsan figürleri, hayvanlar ve putti ya da aşk tanrısı gibi mitolojik yaratıklarla çevrili İbranice bir yazıt.

* Eski bir sinagogu süslerken bulunan ilk İncil dışı hikaye, belki de Büyük İskender ile Yahudi baş rahip arasındaki efsanevi buluşma.

* Musa'nın Kenan diyarını keşfetmeleri için gönderdiği casuslardan ikisini, üzerinde üzüm salkımı olan bir sırık taşırken gösteren bir pano, Sayılar 13:23'ten "iki sırık" olarak etiketlenmiştir.

* İp üzerinde bir hayvanı yönlendiren bir adamı gösteren bir başka panoda ise "küçük bir çocuk onları yönlendirecek" (Yeşaya 11:6) yazısı yer almaktadır.

* Aramice bir yazıtta Daniel kitabının 7. bölümünde dört krallığı temsil eden dört canavar olarak tanımlanan hayvan figürleri.

* Kuzeybatı koridorunda yer alan büyük bir pano, Mısır'dan çıktıktan sonra çölde susuz bir şekilde dolaşan İsraillilerin 12 pınar ve 70 hurma ağacının yanında kamp kurdukları Elim'i tasvir etmektedir.

* Nuh'un Gemisi'nin bir tasviri.

* Kızıldeniz'in yarılması.

* Bir Helios-zodyak döngüsü.

* Yunus'un birbirini izleyen üç balık tarafından yutulması.

Yunus'un bir balık tarafından yutulmasını tasvir eden mozaik, Huqoq sinagogu. ©Jim Haberman

* Babil Kulesi'nin inşası.

Arkeologlar, MS 14. yüzyılın başlarında (geç ortaçağ/Memluk dönemi) sinagogun yeniden inşa edildiğini ve boyutlarının genişletildiğini keşfetmişlerdir. Görünüşe göre bu gelişme, Kahire ve Şam'ı birbirine bağlayan ve Huqoq'un ortaçağdaki adı olan Yakuk'un yanından geçen yeni bir uluslararası otoyolun kurulmasının ve Habakkuk'un Mezarı'nın yakınlarda olduğuna dair bir geleneğin ortaya çıkmasının ardından gerçekleşmiş ve geç ortaçağ Yahudi hac ziyaretlerinin odak noktası haline gelmiştir.

2022 ve 2023 kazıları, sinagogun doğusunda sütun dizisi olarak bilinen bir sıra sütunla çevrili taş döşeli devasa bir avluyu da gün ışığına çıkarmıştır. Geç Ortaçağ döneminde avlu yeniden kullanılmış ve üzerine işlevi bilinmeyen devasa, tonozlu bir yapı inşa edilmiştir.

Kaynak: phys.org

EN ÇOK OKUNANLAR

Macaristan’da Zırhı, Silahları ve Atı İle Gömülmüş Avar Savaşçısı Bulundu

Déri Müzesi'nden arkeologlar, Macaristan'ın kuzeydoğusunda, Ebes yakınlarındaki bir Erken Avar mezarında eksiksiz bir lamel zırh seti ortaya çıkardılar. Bu eser 7. yüzyılın ilk yarısına tarihlenmektedir ve şimdiye kadar büyük ölçüde sağlam ve orijinal konumunda keşfedilen ikinci Panoniyen Avar lamel zırhıdır. İlki 2017 yılında Ebes'in sadece 16 kilometre güneyindeki Derecske'de bulunmuştu.

Türk Topraklarında 3400 Yıllık Piramit Bulundu

Bu yılın başlarında bilim insanları Kazakistan'da 4 bin yıllık sofistike bir bozkır piramidinin keşfedildiğini bildirmişti. Arkeologlar şimdi de Karaganda bölgesinin Shet ilçesine bağlı Taldy köyünün 13 km doğusunda, Taldy-Nura Nehri'nin yanındaki bir tepede başka bir piramit buldular.

SON İÇERİKLER