Mağara sanatının tarihini belirlemek için yapılan saha çalışması, Avustralya'nın Griffith Üniversitesi'nden bir ekip tarafından yürütüldü. ©Nature

O dönemde deniz seviyesi çok daha düşük olduğu için, bazı komşu adalar arasında kara köprüleri oluşmuştu, ancak insanlar yine de bölgeye yayılmak için adadan adaya geçmek zorunda kalmışlardı. Araştırmacılar, insanların Sahul'a ne zaman ulaştıkları konusunda fikir ayrılığı içindeler, ancak Brumm, kaya resimlerinin kuzey Avustralya'nın en az 65.000 yıl önce yerleşime açıldığını kanıtladığını düşünüyor.

El şablonları, mağara duvarına bastırılmış bir elin üzerine suyla karıştırılmış okra püskürtülerek yapılmıştı. Sulawesi'deki diğer bazı şablonlar gibi, Liang Metanduno şablonu da dar, sivri parmaklara sahiptir ve araştırmacılar bunun kasıtlı bir değişiklik olduğuna inanmaktadır.

Brumm, “Hayvan pençelerine mi yoksa daha çok hayal ürünü, var olmayan bir insan-hayvan yaratığına mı benziyorlar, bilmiyoruz, ancak bunların arkasında bir tür sembolik anlam var” dedi.

Mağarada çalışan Prof. Maxime Aubert. ©Nature

Nature dergisinde yazan yazarlar, el şablonundaki ince değişikliklerin kaya sanatını “karmaşık” hale getirdiğini ve bu nedenle muhtemelen Homo sapiens'in eseri olduğunu, ancak çoktan yok olmuş diğer insan türlerinin de bu eserin yaratıcıları olabileceğini savunuyorlar. İspanya'daki mağaralarda çalışan arkeologlar, el şablonları da dahil olmak üzere okra duvar işaretlerinin en az 64.000 yıl öncesine ait olduğunu ve bu işaretlerin Neandertallerin eseri olduğunu belirlediler. İlgili ancak az bilinen Denisovalılar, Asya'nın geniş bir alanını işgal etmiş ve Endonezya'ya kadar ulaşmışlardır.

İspanyol mağara izleri üzerinde çalışan Durham Üniversitesi'nden Prof. Paul Pettitt, Sulawesi'deki sivri parmaklı el şablonlarının kasıtlı olarak mı yapıldığı yoksa yaratıcının parmaklarını hareket ettirmesinden mi kaynaklandığı net olmadığını söyledi. “Bunu karmaşık olarak nitelemek, el şablonunu oldukça abartılı yorumlamak olur” dedi.

“Her halükarda, Neandertaller el şablonlarını değiştiriyorlardı, öyleyse neden bu davranış Homo sapiens ile sınırlı olsun ve neden az bilinen Denisovalılar gibi diğer potansiyel insan grupları bunu yaratmamış olsun, bu belirsiz. Homo sapiens'in karmaşıklığı ve başarısı hakkında büyük anlatılar yazmadan önce, bu büyüleyici fenomenin diğer, potansiyel olarak daha ilginç açıklamalarını gerçekten dikkate almalıyız.”

Kaynak: The Guardian