Çanak çömleklerde son derece iyi korunmuş organik kalıntılar, meyve ve üzüm ürünlerinin, bitkisel yağların ve mumların, iğne yapraklı ağaç reçinelerinin, süt ürünlerinin ve diğer geviş getiren hayvan yağlarının hazırlanışı ve tüketimi konusunda sağlam biyomoleküler kanıtlar sunmaktadır. Araştırmacılar ayrıca, tekrarlanan pişirme faaliyetleriyle tutarlı olan ısıl işleme izlerini de tespit etmişlerdir. Bu bulgular, sütün ikincil ürünlere dönüştürülmesi de dahil olmak üzere, Kura-Aras kültüründe süt ürünlerinin ve geviş getiren hayvan yağlarının beslenme ve mutfak uygulamalarında önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

Sonuçlar, Kura-Aras toplulukları içinde üzüm bazlı içeceklerin rolü ve önemi ile tüketim biçimlerine de yeni bir ışık tutmaktadır. Şarap, bazen iğne yapraklı ağaçların reçineleriyle tatlandırılarak tüketilmiş olabilir. Kura-Aras toplumunun hiyerarşik olmayan yapısı içinde, bu yerel olarak temin edilebilen ürün (muhtemelen yabani asmalardan bile toplanmış olabilir), aynı döneme ait Mezopotamya bağlamlarının aksine, seçkin kesimlere özgü veya prestij amaçlı bir tüketimle ilişkilendirilmemiş görünmektedir.

Üzüm ve diğer meyve ürünleri (fermente ve fermente edilmemiş), sadece içme/servis kaplarında değil, aynı zamanda çok sayıda pişirme kabında ve bazı büyük saklama kavanozlarında da tespit edildi; bu durum, yemeklere lezzet katma veya tatlandırma gibi çeşitli mutfak amaçlarının yanı sıra, peynir yapımı gibi biyokimyasal süreçlerde katalizör görevi görmüş olabileceğini akla getiriyor. Ayrıca, köknargiller (Pinaceae) familyasına ait reçineler, hem lezzet verici maddeler hem de yiyecek ve içecekler için koruyucu maddeler olarak kullanılmış olabilir.

Karaçinar'daki Kura-Aras çanak çömleklerinde darı bazlı yiyecek veya içeceklerin tespit edilmesi, doğu bölgeleriyle uzun mesafeli bağlantıları akla getirmektedir; zira darı bu dönemde Orta Asya'da yetiştirilmekteydi, ancak daha önce bu kadar erken bir dönemde ve bu kadar batıda yetiştirildiği belgelenmemişti. Dahası, bu araştırma ilk kez çömlek türleri arasında işlevsel bir ayrım ortaya koymaktadır: Tek renkli çömlekler esas olarak yemek pişirmek için kullanılmış gibi görünürken, Kırmızı-Siyah Parlak çömlekler muhtemelen çiğ süt ürünleri ile meyve veya üzüm bazlı içeceklerin, şarap dahil, tüketimine ayrılmıştı.

Bu bulgular bir araya geldiğinde, Kura-Aras topluluklarının günlük yaşamı ve mutfak gelenekleri hakkında yeni bilgiler sunuyor. Rageot, “Toplumun sosyal tabakalaşma düzeyinin düşük olması nedeniyle, mutfağın çeşitliliği herkes için erişilebilirdi” diyor.

Sonuçlar, Kura-Aras geleneğinin yayılmasının Güney Kafkasya kökenli kendine özgü mutfak uygulamalarının yayılmasını da içerebileceğini öne sürerek, gelecekteki araştırmalar için yeni perspektifler açıyor.

Kaynak: PHYS ORG