Libya'daki Tauchira Kapısı’nda 626 Antik Taş Ustası İşareti Bulundu
Günümüz Libya'sındaki Tauchira Kapısı'nın kireçtaşı bloklarına oyulmuş antik işaretler, arkeologlara Sirenayka'daki en iyi korunmuş Hellenistik surlardan birinin 2000 yıldan fazla önce nasıl inşa edildiğine dair nadir bir bakış açısı sağladı.
- Yazar : Aktüel Arkeoloji
- Tarih : 2026-08-03 13:33:29
Ptolemais'deki Tauchira Kapısı, 2006: batıdan görünüm. ©Miron Bogacki
Yeni bir çalışma, 626 taş ustası işaretini tanımlayıp analiz ederek, iş ekiplerinin inşaatı nasıl organize ettiğini, projenin nasıl finanse edildiğini ve kapının muhtemelen ne zaman tamamlandığını ortaya koydu.
Tauchira Kapısı, antik Ptolemais şehrinin savunmasının bir parçasıydı. Seyyahlar 18. yüzyıldan itibaren bu garip oymaları kaydetmiş olsalar da, bugüne kadar detaylı bir çalışma yapılmamıştı. Varşova Üniversitesi'nden arkeolog Anna Urszula Kordas, görünen her işareti belgeledi ve bunları 27 farklı türe ayırdı.
Bu işaretler, taş blokları kesen, taşıyan ve yerleştiren işçilerin bıraktığı bir kayıt görevi görüyordu. Kordas, her bir işaretin nerede göründüğünü haritalandırarak, taş ocağından bitmiş kapıya kadar olan inşaat sürecini yeniden oluşturdu.
İki belirgin işaret grubu ortaya çıktı. Birincisi, şehrin iç kesimlerine bakan tamamlanmamış bloklarda görülüyor. Bu büyük, düzensiz semboller genellikle ters çevrilmişti ve taşlar nihai konumlarına ulaşmadan önce oyulduğunu gösteriyordu. Muhtemelen, taş ocağı işletmesi ve nakliyesi sırasında ekiplerin blokları takip etmesine yardımcı oldular.
a) Didyma, Apollon Tapınağı: Tapınağın güney iç duvarında, işlenmemiş taş bloklar üzerindeki taş ustası işaretleri ve işaretsiz, düzeltilmiş bloklar görülmektedir. Fotoğraf: Yazar; b) Ptolemais'teki Tauchira Kapısı, kuzey kulesinin kuzey duvarı: Aynı blok üzerinde daha sonra yapılmış Komanos grafitisi ve taş ustası işareti ΣΩΤ[Η]Ρ(?); c) Ptolemais'teki Tauchira Kapısı, kuzey kulesinin güney duvarı: Rodoslu Timachidas'ın oğlu Hippomachos grafitisi. ©Miron Bogacki
İkinci grup ise yalnızca kulelerin rustik dış duvarlarında görülmektedir. Bu işaretler özenle oyulmuş, işlenmiş taş yüzeylerin ortasına yerleştirilmiş ve her zaman dik konumdadır. Konumları, bloklar yerleştirildikten ve şekillendirildikten sonra eklendiklerini göstermektedir. Bu tür işaretlerin gizlendiği veya kaldırıldığı çoğu Yunan ve Hellenistik yapının aksine, Tauchira'nın inşaatçıları bunları kasıtlı olarak görünür bırakmışlardır.
Semboller ayrıca işin organize edilmesinin iki farklı yoluna da işaret ediyor. Bir sistemde A, B, Gamma, Delta, E, Zeta ve Eta dahil olmak üzere Yunan alfabesinin harfleri kullanılıyordu. Bu harfler sıralı olarak görünüyor ve muhtemelen en az yedi ayrı inşaat ekibini işaret ediyordu.
a) Tauchira Kapısı'nın şehrin doğu tarafından görünümü (i. kulelerin doğu tarafındaki işlenmemiş dik taş bloklar; ii. son işlem ve rustikasyon yapılmış dış duvarların duvar blokları; iii. kuzey kulesinin duvarı, portal duvarına bitişik); b) yukarıdan görünüm (i. geçit ile portal arasındaki açıklık; ii. perde duvarlarının devamı; iii. kuzey kulesinin duvarı, portal duvarına bitişik; iv. muhtemelen kulelerin merdivenleri için platform temelleri). ©Miron Bogacki
İkinci bir sistemde ise iki veya daha fazla harften oluşan monogramlar kullanılmıştır. Bu daha karmaşık işaretler muhtemelen bireysel taş ustalarını, atölyeleri veya varlıklı sponsorları tanımlıyordu. Alfabetik işaretlerin yanında bulunmaları, kamu sözleşmelerinin özel destekle birlikte yürütüldüğünü düşündürmektedir. Varlıklı vatandaşlar, Yunan dünyasında bilinen bir uygulama olan gönüllü bağışlar yoluyla ekipler sağlayarak projenin bir kısmını finanse etmiş olabilirler.
İşaretlerin dağılımı, kapının iki kulesinin birbiri ardına değil, aynı anda yükseldiğini de göstermektedir. Sembollerin çoğu yalnızca bir kulede bulunurken, birkaçı her ikisinde de yer almaktadır; bu da birkaç ekibin paralel olarak çalıştığını göstermektedir. Bazı işaretler en alttaki korunmuş katmanlardan en üsttekine kadar devam etmekte olup, inşaatın uzun aralar olmadan hızla ilerlediğini düşündürmektedir. Yaklaşık 500 metre uzaklıktaki yakındaki kireçtaşı ocağı da, blokların son şekillendirmeden önce taşınabilmesi sayesinde işin hızlanmasına yardımcı olmuştur.
Bu çalışma, anıtın tarihlendirilmesi için yeni kanıtlar sunuyor. Daha önceki tahminler çoğunlukla tarihsel karşılaştırmalara dayanıyordu. Kordas, oyulmuş Yunan harflerinin şekillerini inceledi ve MÖ 2. yüzyıla özgü özellikler buldu. Kapının içindeki erken dönem bir duvar yazısı da aynı yazı stiliyle eşleşiyor ve bu zaman dilimini destekliyor.
Elde edilen kanıtlar, MÖ 145 ile 116 yılları arasında Sirenayka'yı yöneten VIII. Ptolemy Physcon döneminde bir inşaat veya büyük bir yeniden yapılanmaya işaret etmektedir. Önerilen tarih aynı zamanda bölge genelinde yoğun bir inşaat faaliyetinin yaşandığı bir döneme de denk gelmektedir.
Çalışma, en az yedi harfli çalışma ekibini ve monogramlarla tanımlanan 14 grup veya bireyi belgeliyor. Bazı bloklarda iki işaret bile bulunuyor; bu da aynı taş üzerinde farklı atölyelerin çalıştığını gösteriyor. Bu oymalar isimlerden çok daha fazlasını korudu. Kuzey Afrika'nın en iyi korunmuş Hellenistik kapılarından birinin arkasındaki inşaat hızını, malzeme hareketini, iş gücünün yapısını ve kamu ve özel finansmanın karışımını kaydetti.
Kaynak: Archaeology News Online Magazine
EN ÇOK OKUNANLAR
Altınlarla Donatılmış Trakyalı Savaşçı Mezarı Bulundu
Arkeologlardan oluşan bir ekip, Bulgaristan'ın Topolovgrad kenti yakınlarındaki Kapitan Petko Voyvoda köyünde çok heyecan verici bir keşifte bulunarak, Trakyalı bir savaşçının mezarını ve altından oluşan pek çok eseri ortaya çıkardı.
- Trakyalı
- Trak
- Savaşçı
- Süvari
- Mezar
- Altın
- Yüzük
- Hançer
- Zırh
- Hazine
- At
- Bulgaristan
- Thracian
- Thracian
- Warrior
- Cavalry
- Tomb
- Gold
- Ring
- Dagger
- Armour
- Treasure
- Horse
- Bulgaria
- Arkeoloji
- Tarih
- Sanat
- Sanat Tarihi
- Antik
- Kültür
- Medeniyet
- Archaeology
- Archaeological
- History
- Art
- Art History
- Heritage
- Culture
- Civilization
- Haber
- Gündem
- Güncel
- Aktüel
- Arkeolojik Haber
- Archa
Tarlada Yürüyüş Yapan Kadın 2150 Gümüş Sikke Buldu
Prag'ın güneydoğusundaki Kutnohorsk kentinde tarlada yürüyüş yapan bir kadın, çiftçilik faaliyetleri sırasında yüzeye çıkan birkaç gümüş sikkeye rastladı. Çek Cumhuriyeti'nde şimdiye kadar bulunan en büyük erken ortaçağ sikke istifini açığa çıkardığının farkında değildi.

