Bu tanışmadıkları anlamına mı geliyor? "Bu iki popülasyonun bir tür etkileşim geliştirmesi ve bu erken dönem Homo sapiens'in yerel Neandertallerden bazı çok özel bilgiler edinmiş olması çok muhtemeldir".

Örneğin, bu modern insanlar, Neandertallerden bölgenin kaynakları hakkında, özellikle de bu grupların aletleri ve silahları için isteyebilecekleri belirli türden çakmak taşlarını nerede bulacaklarını öğrenebilirlerdi. Ancak kendi başına teknolojik etkinin hiçbir işareti yoktur.

Mağarada bulunan ok uçları, 1 avroluk (üstte) ve daha büyük bir uçla (altta) karşılaştırılan en eski modern insan katmanına ait. © Laure Metz ve Ludovic Slimak

Ayrıca, sığınaktaki orijinal Neandertal sakinlerinin yerini alan modern insanların ilk turu oldukça hızlı bir şekilde gelip geçmiş gibi görünüyor. Slimak, sadece yaklaşık 40 yıl kalmış gibi göründüklerini söylemekte.

Ona göre bu oldukça ilgi çekici bir süre. “Eğer o bölgeye gelen insanlar geldiklerinde diyelim ki 20 ila 40 yaşları arasında (yaşlı)larsa, o zaman 60 ila 80 yaşına kadar o bölgede kaldıklarını söyleyebiliriz. Yani tüm hayatları boyunca orada kaldılar, ancak öldükten sonra kalan torunları olmadı.”

54 bin yıl önce Homo sapiens tarafından yapılan ve ok ucu olarak kullanılan minik taş aletler. © Laure Metz/Ludovic Slimak

Arkeologların özetlediği gibi, sonuç çıkarımı, bu alandaki hızlı değiştirme süreçlerinin bir senaryosudur. Aynı zamanda, Avrupa'da Neandertallerin yerini almanın, popülasyonların gidip geldiği ve birbirinin yerini aldığı karmaşık bir süreç olduğunu gösteriyor; Güney Fransa'daki bu sığınakta, bu bir değil iki kez oldu.

Bu mağara pek benzersiz değil. Geçen yıl, Denisova Mağarası'ndaki toprağın "çevresel DNA" analizi ile çeyrek milyon yıl boyunca üç insan varyantına dair kanıt bulundu: önce Denisovalılar, sonra Neandertaller, sonra iki tür gelip gitti ve aynı zamanda melezlendi ve yerini daha sonraki her iki türden versiyonlar aldı. Sonunda Homo sapiens yaklaşık 45 bin yıl önce geldi ve yerleşti. İsrail'in Negev Çölü'nde, Neandertaller ve modern insanlar, 50 bin yıl önce zorunlu olarak birlikte yaşamamalarda aynı ortamda yaşıyorlardı.

Sapiens ve Neandertallerin son ortak atasının 700 bin veya 600 bin yıl önce Afrika'da yaşadığı düşünülüyor. Bizim çizgimiz Afrika'da, onlarınki ise Avrasya'da ortaya çıkacaktı.

Afrika'da, Homo sapiens belki 175 bin yıl önce ortaya çıktı ve anatomik olarak modern formu geliştirdi (bazıları beynimizin o zamanlardan beri önemli ölçüde değişmediğini söylüyor ). 

Son zamanlarda yapılan araştırmalar, sapiens evriminin ilk aşamasında Afrika'dan defalarca çıktığımızı gösterdi fakat bu deneyimden sağ çıkamadık. Son zamanlardaki insanlarda (genetik analizlere göre) bu erken bırakanların izine rastlanmamıştır. Ama denedik. Yaklaşık 200 bin yıl önce yaşamış Homo sapiens'e ait olduğuna inanılan fosiller İsrail ve Yunanistan'da bulundu; bazıları 120 bin yıl önce Hindistan’a ulaşmış olabilir ve diğerleri doğu Asya’ya 80 bin yıl önce ulaşmış olabilir. 

Afrika ötesindeki önceki sapiens gezileri neden "başarısız oldu?" Bu gruplar, Mandrin'deki gibi öldü mü? bilmiyoruz; belki gruplar çok küçüktü ve daha büyük göçler coğrafi kısıtlamalar veya Neandertal direnişi tarafından engellendi. Belki de 56.800 ila 51.700 yıl önce gösterişli yeni teknolojimiz, yaylarımız ve oklarımızla ortaya çıkana kadar.

Hominin soyunun ürettiği en kaba aletler 3 milyon yıl öncesine dayanıyor ve temelde çekiç olarak kullanılan büyük taşlardı. Kapuçin maymunları da taşları mutlu bir şekilde çekiç olarak kullanırlar, ancak hominin aletleri kasıtlı olarak yontma ve taşları şekillendirme belirtileri gösterdi. 

Neandertallerin mızrakları vardı. Taş uçları ahşap millere yapıştırıyorlardı ve ayrıca özellikle sonlara doğru gelişmiş yontma teknolojilerine sahiplerdi. Sapiens ve Neandertal teknolojisi, arkeolojik kayıtlarda her zaman ayırt edilemez.

Çağlar boyunca, Neandertal teknolojisi gelişti, ancak sapiens, sadece bir geyiği veya komşuyu bıçaklamakla kalmayıp, aynı zamanda güvenli bir mesafeden mızrak fırlatmak ve daha sonra ok ve yayı geliştirmek gibi noktalarını ilerletme yeniliğini keşfetmede benzersiz olabilir.

Bilim insanları Neandertallerin de mızrak fırlatıp atmadığı konusunda hâlâ kararsız. Bir zamanlar mızraklarının düzgün bir şekilde fırlatılamayacak kadar ağır olduğu düşünülmüştü, ancak 2019’da bir grup öğrenci tarafından yapılan teorik bir çalışma, yapamayacakları düşüncesini çürüttü.

Neandertallerin mekanik olarak hızlandırılmış silahlar olarak düşünülebilecek yay ve oklara sahip olduklarına dair en ufak bir kanıt bulunamadı. Ancak modern insanlar, muhtemelen 70 bin yıl kadar önce Güney Afrika'da bunu yaptı. Ayrı bir çalışma, Sri Lanka’da 48 bin yıl kadar eski olabilecek okları belirledi.

Dr. Ludovic Slimak, Grotte Mandrin E katmanında bulunan bir Neronian’ı gösteriyor. © Philippe Psaila/ Science Advences

Avrupa bağlamında, yay ve ok teknolojisi, modern insanların kalıntılarıyla ortaya çıkıyor, ancak buluntular kategorik değil. Kullanım aşınma analizi, İtalya'daki Grotta del Cavallo'da bulunan 45 bin ila 40 bin yıl öncesine ait eserlerin bazılarının ok uçları olduğunu gösteriyor.

Şimdi Mandrin'de tanımlanan nanonoktalar, teknolojinin Avrupa'ya girişini en az 10 bin yıl geriye götürüyor. Arkeologlar, kullanıcılarının ok uçlarını zehirlemiş olabileceğini bile tahmin ediyor.

Neandertalleri güvenli bir mesafeden vurmak gibi süslü bir teknolojiye sahip olan modern insanlardan hemen şüpheleniliyor. Ancak arkeologlar sadece yayların, okların ve diğer fırlatılan uçların sahiplerine yerel otoburları (atlar, dağ keçileri, bizon ve geyikler) avlamada rekabet avantajı sağladığını öne sürüyorlar.

54 bin yıllık modern insan katmanında ok ucu ve at çenesi. ©Ludovic Slimak

Yarışmanın gastronomik olmayan yönleri olup olmadığını düşündükleri sorulduğunda Slimak, insanların hayvanları avladığına (ve yediğine) dair kanıtlar olduğunu, ancak savaş kanıtı olmadığını yanıtlıyor.

"Bununla birlikte, neredeyse tüm geleneksel topluluklar arasında avcı aynı zamanda savaşçıdır ve insan toplulukları arasında dövüş faaliyetleri neredeyse evrensel olarak yaygındır".

İnsanların hızlandırılmış sivri uçlu oklarla neler yaptıkları ve rekabet avantajının tam olarak ne olduğu konusunda kendi varsayımlarına ulaşmak mümkündür.

Mandrin'de aralıklı olarak Neandertallerle birlikte yaşayan modern insanlar bugünün dünyasına torunlarını bırakmadı. Yaklaşık 40 yıl sonra, söylendiği gibi, gittiler ve yerlerini Neandertaller aldı. Daha sonra onların yerini başka bir modern insan dalgası aldı ancak görünüşe göre bu insanların soyu tükenmiş.

Kaynak: haaretz