Delikli yarı üçgen kemer askısı. © Институт археологии Российской академии наук

Araştırmacılar çok sayıda kişisel süs eşyası, silah ve kemer aksesuarı buldular. Bir erkek mezarında bir savaşçı teçhizatı seti bulunurken, diğer mezarlarda mızrak uçları, oklar, baltalar ve taş baltalar korunmuş haldeydi. Eserler arasında birkaç farklı kemer grubu da yer alıyordu. En tipik olanları, Volga-Finnik halkları arasında yaygın olan demir takviyeli kemerler ve “doğu kemerleri” idi — bu stilin Orta Asya'da ortaya çıktığı ve 7. ve 8. yüzyıllarda Kama bölgesine yayıldığına inanılıyor. Bir kadının pelvis çevresinde bir doğu kemeri takılmıştı; bu kemer, genellikle askeri sembollerle ilişkilendirilen “kanatlı iğne” desenine sahip nadir bir kalay-kurşun toka ile birleştirilmişti.

Özenle işlenmiş tören başlığıyla dikkat çeken, yüksek statüye sahip bir kadının mezarının kazılması, Murom sosyal hiyerarşisindeki önemini ortaya koymakta ve bu bulguyu Volga-Oka nehirlerinin birleştiği bölgedeki benzer buluntularla ilişkilendirerek ortak kültürel gelenekleri vurgulamaktadır.

Başlıkta bulunan haç şeklindeki in situ broşlar . © Институт археологии Российской академии наук

Başlık, sekiz adet haç şeklindeki broşla süslenmişti: yedi küçük broş, kafatası çevresinde bir hale benzeri desen oluşturacak şekilde düzenlenmiş, daha büyük olan iki plakalı broş ise başın arkasına yerleştirilmişti. Sabitleme iğnelerinin bulunmaması ve kalay-kurşun boncukların varlığı, bu süslemelerin kumaştan yapılmış bir başlığa dikildiğini düşündürüyor. Ayrıca, Murom seçkinlerinin başlıklarının yapımında kullanılan, bronz halkalarla sabitlenmiş deri kordonlara ait izler de tespit edildi.

Haç şeklinde ve iki plakalı broşlar. © Институт археологии Российской академии наук

Zvyaginsky II'den çıkarılan takılar ve mezar eşyaları – tekne tokalı torklar, syulgamlar, cam boncuklar ve süslü göğüs süsleri dahil – birçok mezarın MS 7. yüzyılın sonları ile 8. yüzyılın başlarına tarihlenmesinde kullanılmıştır. Ancak, birkaç çocuk mezarında, opak kırmızı cam boncuklardan yapılmış bir kolye ve kendine özgü syulgamlar gibi eserler bulunmuştur; bu da bazı mezarların 6. yüzyılın sonlarına veya 7. yüzyılın başlarına tarihlenebileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular, Murom topluluklarının Oka Nehri’nin yüksek kıyıları boyunca daha önce kabul edilenden daha erken bir dönemde yerleştiğini göstermektedir. Murom kültürünün Aşağı Oka havzasına yayılması, hem sürekliliği hem de uyumu içermekteydi; nehrin coğrafi bir sınır olarak rol oynamasına rağmen, nüfus yaklaşık beş yüzyıl boyunca bu bölgede yerleşik kalmıştır.

Bir erkek mezarında İn situ mızrak ucu ve ok bulundu. © Институт археологии Российской академии наук

Zvyaginsky II mezarlığı, günümüzde Murom arkeolojik alanları arasında en kapsamlı şekilde incelenenlerden biri olarak kabul edilmektedir. Gelişmiş dijital kayıt ve bilimsel analiz gibi modern kazı teknikleri, önceki araştırmalarda mümkün olandan daha ayrıntılı bir şekilde gömme gelenekleri, giyim gelenekleri ve toplumsal örgütlenmenin yeniden canlandırılmasını sağlamıştır. Araştırmacılar, koruma koşullarındaki sınırlamaları ve önceki araştırmalarda doğrudan radyokarbon tarihleme verilerinin eksikliğini gidermek amacıyla örneklem büyüklüğünü artırmayı planlamaktadır. Antik DNA ve izotop analizi de dahil olmak üzere yapılacak ileri araştırmalar, bölgedeki nüfus ilişkilerini ve hareketlilik kalıplarını netleştirmeye yardımcı olabilir. Murom gibi erken Orta Çağ nüfuslarına ilişkin kronolojik çerçeveler, yeni kanıtların ortaya çıkmasıyla birlikte sürekli olarak gözden geçirilmektedir.

Zvyaginsky II’deki keşifler, Murom halkının kökenlerine ilişkin anlayışımızı yeniden şekillendiriyor. Bu buluntular, kültürün ortaya çıkışına dair daha erken bir kronoloji sunmanın yanı sıra, kadının tören başlığı ve ona eşlik eden mezar eşyalarında görüldüğü gibi, seçkin kesimin kıyafetleri, silahları ve inançlarına dair olağanüstü örnekler de sağlıyor. Mezarlığın en eski bölümündeki kazılar devam ederken, araştırmacılar gelişmiş teknolojik yaklaşımlar kullanarak Zvyaginsky II mezarlarına ilişkin analizlerini genişletecek ve Volga-Oka bölgesinin en ilgi çekici erken ortaçağ topluluklarından birinin tarihine yeni ayrıntılar katacaklar.

Kaynak: Ancient Origins