Avrupa ülkelerinde Rönesans hareketiyle birlikte geçmişe olan ilgi artmış, kökendeki bu ilgi nedeniyle 19. yüzyıldan itibaren Londra, Roma, Paris ve Berlin gibi başkentlerdeki kraliyet müzeleri eski eserle donatılmıştır. Geçmişe duyulan bu ilgi insanlık tarihini araştıran bir bilim dalı olan arkeolojinin oluşmasının başlıca nedenidir. Böylece arkeoloji zaman boyutu olan ve somut belgelerle kanıtlanabilen geçmişi araştıran bir bilim dalı olarak karşımıza çıkar. Özellikle bu yöntem farkı arkeolojiyi insanlık tarihini konu alan tarih, dilbilim, sosyal antropoloji ve sosyoloji gibi diğer sosyal bilimlerden farklı kılar.

Ülkemizde arkeoloji Osmanlı Dönemine kadar uzanmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu’nun toprakları, arkeolojik kalıntılar bakımından dünyanın başka hiçbir yerinde rastlanmayacak kadar büyük bir zenginliğe sahipti. İlk arkeolojik kazıların gerçekleştiği Ege Dünyası, Mezopotamya, Doğu Akdeniz Bölgesi ve Mısır o dönemde Osmanlı İmparatorluğu’nun sınırları içinde bulunmaktaydı. Batılı araştırmacılar 15. yüzyıldan itibaren Osmanlı topraklarına gelmişler, ören yerlerini, görkemli kalıntıları incelemiş ve belgelemişlerdir. Yanı sıra, binlerce tarihi eseri de Avrupa müzelerine taşımışlardır. Bu nedenle ilk zamanlar ülkeye gelen yabancılar kuşkuyla izlenmekteydi. 19. yüzyılda, Osmanlı İmparatorluğun’un batılılaşma süreci kapsamında gençlerin Avrupa’ya gönderilmeye başlanmasıyla bu durum değişmiş, geçmişten günümüze ulaşan kültür varlıklarını sahiplenme yolunda önemli adımlar atılmıştır…

Devamı: Aktüel Arkeoloji Dergisi 110. Sayı “Analiz, Veri ve Yorum: Arkeometrinin Arkeolojiye Katkısı”