Deultum, günümüz Bulgaristan'ın güneydoğusundaki Burgaz ilinde, Debelt köyü bölgesinde bulunan antik bir şehir ve piskoposluk merkezidir. MÖ 6. yüzyıldan 4. yüzyıla kadar yerleşim, Trakyalılar ve Yunanlılar arasında önemli bir ticaret merkezi olarak hizmet verdi. MS 46 yılında Roma İmparatorluğu'na dahil olan kent Trakya eyaletinin bir parçası haline geldi.

Zeus-Asklepius'un en yüce tanrı olarak kabul edildiği senkretik kült, Küçük Asya'daki Mysia'da bulunan Bergama şehriyle ilişkilendirilir. Deultum’da 2. yüzyılın ortalarında bir Zeus-Asklepius tapınağı kurulmuştur. Bu tanrı aynı zamanda Roma imparatorunun kültüyle de ilişkilidir; "insanlığın kurtarıcısı ve iyiliksever" sıfatı imparatorlar için de kullanılır, örneğin Hadrian için "Olimpiyalı" lakabı kullanılır.

İlginçtir ki, Bergama'da bir taş yazıt parçası bulunmuştur ve bu parçanın günümüze ulaşan ilk kısmı, Deultum tabletindeki metinle tamamen aynıdır. Bu durum, Deultum tabletinin Bergama'lı kişilerin eseri olduğunu veya kültün oradan buraya taşındığını göstermektedir.

Deultum hamamlarında bulunan levhanın üzerindeki yazıtta: "İnsanlığın kurtarıcısı ve iyilikseveri Zeus'a, Olimposlu Asklepios'a teşekkür ederiz" ifadesi yer almaktadır. Bu, Bergama’da bulunan yazıtla bire bir aynıdır.

2021'de keşfedilen Deultum'daki Asklepios ve Hygieia'ya adanmış yazıtla da bir paralellik kurulabilir; burada adanan kişinin soyadı olan Daedalus, Küçük Asya'daki Bithynia ve Moesia'ya özgüdür.

Kaynak: Archaeologia Bulgarica