Günümüzdeki Köstence, antik Tomis şehridir. MÖ 6. yüzyılda bir Yunan kolonisi olarak kurulmuş ve MÖ 29'da Augustus döneminde Roma İmparatorluğu tarafından fethedilmiştir. Şair Ovid, MS 8 yılında Augustus tarafından sürgüne gönderildiği yerde ölmüştür. Hayatının geri kalan sekiz yılında Ovid, şiirlerinde sürgününü ve Tomis'in ne kadar kasvetli bir çorak arazi olduğunu anlatmıştır. Nekropol kullanılmaya başlandığı dönemde artık kültürsüz bir taşra kasabası değildi. Mükemmel bir limanı ve hareketli ticaretiyle büyük bir şehir merkeziydi. 4. yüzyılın başlarında Küçük İskitya eyaletinin başkenti oldu.

Bulunan Yunanca yazıt. ©Muzeul de Istorie Națională și Arheologie Constanța

Yeni hastanenin inşa edildiği alanın, Tomis'in imparatorluk dönemine ait nekropolünün sınırında ve 4. yüzyıla ait Orantlı Erken Hristiyan Mezar Kompleksi'nin koruma alanı içinde olduğu biliniyordu. Kültürel miras hukuku arkeolojik bir araştırma gerektiriyordu, ancak eski hastane binasının yapısal sağlamlığının olmaması kazı çalışmalarını zorlaştırdı ve tüm katılımcıların güvenliği için iki aşamaya bölünmesi gerekti. Constanta Ulusal Tarih ve Arkeoloji Müzesi'nden (MINAC) bir ekip, geçen yılın Eylül ve Ekim aylarında, ardından da bu yılın Ocak ve Şubat aylarında alanda kazı çalışmaları yaptı.

Kazıda bulunan Kuzey Afrika kökenli seramik parçaları. ©Muzeul de Istorie Națională și Arheologie Constanța

Mezarlar farklı türlerde olup, özellikle birden fazla mezarın bulunduğu yeraltı mezarları dikkat çekmektedir. Yeraltı mezarları uzun yıllar boyunca düzenli olarak kullanılmış ve günümüze kadar mükemmel durumda korunmuş çini kaplı bir merdivenle erişilebiliyordu. 34 mezarın çoğunda mücevherler, narin cam kaplar, sikkeler ve Kuzey Afrika'da yapılmış çok sayıda amfora da dahil olmak üzere eşyalar bulunmuştur.

Müze raporunda en dikkat çekici keşifler arasında, olağanüstü değere sahip iki nesne vurgulanmaktadır: ön analizlere göre MS 3. yüzyılda Tomis'te bir dini derneğin varlığını kanıtlayan Yunanca bir yazıt; bu yazıt, eyaletin sosyal ve kültürel tarihi için büyük önem taşıyan bir epigrafik belgedir; ve bir tören kalkanının merkezi dekoratif unsuru olan umbo; bu nesne, Roma eyalet bağlamında son derece nadir bir tipolojiye sahip olup, cenaze törenleri alanında askeri veya prestijli zırh unsurlarının varlığının kanıtıdır.