Kazı alanında, bu yuvarlak uçlu çakmaktaşı bıçak da dahil olmak üzere bir dizi eser bulundu. ©Tony Jolliffe/BBC News

On yıl önce Bulford'da yeni ordu konutları için arazi temizlenirken, daha önceki yapının izlerine rastlanmıştı.

Ancak, göksel saati geri almayı da içeren ayrıntılı bir hizalama analizi ancak şimdi gerçekleştirildi.

Bournemouth Üniversitesi ve Skyscape Akademisi'nden arkeoastronom Dr. Fabio Silva, "Gökyüzü - Güneş'in, Ay'ın, gezegenlerin ve yıldızların konumları - yüzyıllar boyunca çok yavaş değişiyor. Bunu yaşamımız boyunca gerçekten fark etmiyoruz," dedi.

"Yani temelde gökyüzünü, tam 5.000 yıl önce nasıl göründüğünü, Güneş'in nereden doğduğunu ve o yerlerde ne zaman doğduğunu yeniden oluşturmamız gerekiyor. Direklerin genişliğini hesaba katarsanız... hizalama tam olarak, tam olarak doğru. Yaz gündönümü güneş doğuşuna ve kış gündönümü güneş batışına göre tam olarak hizalanmış."

Bu direklerin bulunduğu çukurlar, kazı sırasında yapılan tek keşif değildi; bunların çevresinde, Bulford köyünün tarih öncesi insanlarına ait eserler içeren düzinelerce başka çukur da bulundu. ©BBC

Bu nesneler, sit alanının yaşını belirlemeye yardımcı oldu. Ekip, karbonun özel bir formunun zaman içinde nasıl değiştiğini inceleyen radyokarbon tarihleme yöntemini kullanarak yapının 5.000 yaşında olduğunu tespit etti.

Bulunan eserler arasında kazma işlerinde kullanılmış olabilecek bir geyik boynuzu, diğer oyma hayvan kemikleri ve ince işlenmiş çömlek parçaları yer alıyordu.

Çakmak taşından yapılmış aletler de bulundu; bunlar arasında nadir bulunan, disk şeklinde yuvarlaklaştırılmış (diskoidal) bir Neolitik bıçak da yer alıyor.

Wessex Archaeology'den Harding, "Bence bu, en önemli buluntumuzdu," dedi.

"Bunu bu kadar özel kılan şey, içine katılan işçilik. Bu, gerçek bir zanaatkarlık örneği."

Bıçağın dik bir şekilde, sanki özenle yerleştirilmiş gibi bulunduğunu, bunun sembolik bir anlamı olup olmadığını merak ettiğini belirtti.

"Belki de bu disk şeklindeki form Güneş'e bir göndermedir, kim bilir?" dedi.

Her bir çukur yaklaşık yarım metre genişliğindeydi ve ikisi arasında 120 metre mesafe vardı. ©Wessex Archaeology

Bulford'daki anıt, Stonehenge'deki faaliyetlerin en erken evresiyle aynı zamana, yani taşların yerleştirilmesinden yarım milenyum önce ilk toprak işlerinin yapıldığı döneme tarihlenmektedir.

İngiliz Mirası'nda tarih küratörü olan Dr. Jennifer Wexler, "Bulford'un keşfi, Stonehenge'in ilk aşamalarını inşa eden insanların orada yerleşik veya ikamet eden kişiler olabileceğini veya en azından Stonehenge'deki inşaat işlerini yapmak için mevsimlik olarak orada toplandıklarını düşündürüyor" dedi.

Peki bu tarih öncesi insanlar neden Güneş'e bu kadar hayrandı?

Wexler, "Stonehenge'i inşa edenler ve Bulford'da yaşayanlar ilk çiftçilerdi ve geçim kaynakları gerçekten de mevsimlere ve güneşin işlevine bağlıydı," diye açıkladı.

Günümüzde Stonehenge'deki yaz gündönümü, binlerce insanın anıtta gün doğuşunu izlemek için geldiği en büyük ilgi odağıdır.

Ancak Wexler, 5.000 yıl önce kış gündönümünün -yılın en kısa günü- eski topluluklar için daha büyük bir öneme sahip olduğunu söylüyor.

"Kış mevsimi özellikle önemli olmuş olabilir çünkü ışığın kelimenin tam anlamıyla söndüğü bir dönemdir ve belki de bu geri dönüşü çağrıştıracak veya işaretleyecek bir şeyler yapmanız gerekir, çünkü o zaman baharın dönüşü olur ve umarım ekinleriniz ve hayvanlarınız gelişir."

Kaynak: BBC