Bizans Duvar Resimleri

Kıyı Karya’da Saklı Kalmış Renkler

Latmos’un dağlık alanlarındaki kayalarda görülen jeolojik kaynaklı aşınma biçimleri, kayaların iç kısımlarında oyuk mekânlar meydana getirmiştir. Prehistorik resimler için gizli sığınaklar oluşturan bu kayalar, aynı gelenekte yapılmış Bizans Dönemi resimlerine de ev sahipliği yapar.

  • Yazar : Hatice ÖZYURT ÖZCAN
  • Tarih : 6 ay önce

Marmaris

Karya’nın kıyı şeridini oluşturan Muğla’ya bağlı Bodrum, Marmaris, Milas, Yatağan ve Fethiye sınırları içinde yürütülen ‘Karya Bölgesi Bizans Dönemi Duvar Resimleri Üzerine İncelemeler’ konulu yüzey araştırmasının iki yıllık sonuçları, bölge Bizans’ının, mimarinin yanı sıra, duvar resimleri bakımından da dikkat çekici eserlere sahip olduğunu gösterdi.  Oldukça geniş bir alanı kapsayan araştırmanın arazi öncesi tespitlerinin bir kısmı, Muğla Üniversitesi Arkeoloji Bölümü bünyesindeki Karya Araştırma ve Uygulama Merkezinin yürüttüğü kültür envanteri verilerinden, bir kısmı bölgedeki bazı duvar resimleri üzerine yapılmış yayınlardan, bir kısmı ise bölge halkının sunduğu bilgilerden toplanarak elde edildi. Bu bilgiler ışığında yürütülen kapsamlı çalışmalar bize, bölgedeki duvar resimlerinin yapılış yerleri bakımından kaya dokusu ve mimari yapılar üzerinde olmak üzere iki ana gruba ayrıldığını gösterdi.

Kaya dokusu üzerine yapılmış resimlerin yaygın olduğu bölge Latmos’tur. Latmos’un dağlık alanlarındaki kayalarda görülen jeolojik kaynaklı aşınma biçimleri, kayaların iç kısımlarında oyuk mekânlar meydana getirmiştir. Prehistorik resimler için gizli sığınaklar oluşturan bu kayalar, aynı gelenekte yapılmış Bizans Dönemi resimlerine de ev sahipliği yapar. Bölgede mağara şeklindeki bu kaya dokularının bazılarının açıkta olan cepheleri taş ve tuğladan oluşan duvarlarla çevrilerek bir mekana dönüştürülürken, bazıları hiçbir eklemeye gerek kalmadan doğal haliyle tek girişli bir yapı formu oluşturur. İbadet amaçlı kullanılan bu mekânları oluşturan doğal kaya dokuları, ince bir tabaka halinde sıvanarak çoğunluğu İncil’den alınmış, İsa’nın yaşamı ve mucizelerini konu alan sahnelerle bezenmiştir.

Mimari yapılar üzerinde yer alan duvar resimlerinin en iyi korunmuş örneklerine Bodrum ve Marmaris’te rastlanmıştır. Kiliselerin yanı sıra mezar yapıları ve bir vaftizhanenin duvarlarını süsleyen resimlerin büyük bir bölümünün zarar görmüş olmasına karşın, korunmuş olanların, dönem ve bölgesel özellikleri yansıtabilecek sağlamlıktadır. İncelenen duvar resimlerinin bir kısmında rastlanan üst üste sıva tabakaları, mekânların farklı dönemlerdeki kullanımlarına işaret eder. Üst tabakaları Orta Bizans Dönemi özellikleri yansıtan resimlerin bazılarının alt tabakalarından Erken Hıristiyanlık Dönemine ait örnekler ortaya çıkmaktadır.

Yaş ya da kuru sıva üzerine, fresko ya da sekko boyama tekniğinde yapılan duvar resimleri özellikle neme karşı oldukça dayanıksızdır. Ayrıca çalışılan bölgedeki örneklerde de görüldüğü gibi, resimlerin bulunduğu mekânların üst örtü ve cephe duvarlarının yıkılmış olması, bu eserleri, insan ve doğa tahribatına karşı daha da savunmasız bırakmakta ve bunun sonucunda ne yazık ki günümüze gelebilmiş örneklerin sayısı her geçen gün daha da azalmaktadır

EN ÇOK OKUNANLAR

Cumhuriyet Tarihinin En Büyük Kaçakçılık Operasyonu

 İzmir Kaçakçılık Suçlarıyla Mücadele Şube Müdürlüğü tarafından Cumhuriyet Tarihinin en büyük eser kaçakçılığı operasyonu gerçekleştirilmiş, 65 bin 511 adet tarihi eser yakalanmıştır. 

Kültepe Kazılarında Yeni Buluntular

Kültepe-Kaniş kazılarında Eski Tunç Çağı'na tarihlenen Kültepe'ye özgü 4300 yıllık 10 yeni alabaster (gypsum) idol bulundu. 

SON İÇERİKLER

Ayasofya'nın "Halk Bilimi"

Ayasofya bir harikadır! Güzelliği ve boyutu büyülüyor ve bir açıklama bekliyor. Nasıl tasarlandı ve nasıl ...

Ayasofya'nın mozaikleri: Propagandif Sanat

Ayasofya’nın mozaikleri son günlerde yine çok gündeme geldi. Aslında son günlerde Ayasofya’nın ...

Ayasofya'da Fossati Kardeşlerin Onarımları ve Yeni Eklemeler

Mimar kardeşler Gaspare (1809-1883) ve Giuseppe (1822-1891) Fossati’nin İstanbul’a yollarının düşmesi, R...

X

ÖZELLİKLE DEĞERLİ OKUYUCULARIMIZ OLMAK ÜZERE KAMUOYUNUN DİKKATİNE

Son aylarda yaşadığımız insan kaynakları ve fiziki koşullara bağlı sıkıntılar ve buna bağlı olarak kontrolümüz dışında gelişen bazı olaylar ne yazık ki abone olan ve olmayan bazı değerli okuyucularımızı da olumsuz yönde etkilemiştir. Okuyucularımıza ve takipçilerimize olan sorumluluk duygusu nedeniyle bu açıklamayı yapma ihtiyacı duymaktayız.

NEDEN?

Yukarıda değindiğimiz koşulların yaşandığı süreçte, Aktüel Arkeoloji Dergisi e-ticaret sitesi olan Arkeoloji Dükkanı üzerinden yapılan abonelik ve sipariş gönderimlerinde aksaklıklar yaşanmıştır. Bu aksaklığın sadece Covid-19 pandemisi sebebiyle olduğunu söylemeyi çok isterdik. Ancak pandemi sürecine ek olarak bazı insan kaynakları seçimlerimizde hatalar yaptığımızı çok üzücü bir şekilde öğrendik. Gerek adli süreci olumsuz etkilememek gerekse bizi maddi zararın yanı sıra manevi zarara uğratmış olsalar dahi bu kimselerin haklarını ihlal etmemek için daha fazla bilgi şu an için paylaşamıyoruz. Ancak ilerleyen süreçte ihtiyaç duyulması halinde bu konuda ek ve detaylı bir açıklama daha yapılacaktır.

NE YAPIYORUZ

Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden bir grup akademisyen, arkeolog ve diğer meslek gruplarından gönüllü katılımcılardan oluşan bir destek ve dayanışma ile yürütülen, Türkiye’nin “Arkeoloji Dergisi” unvanıyla anılan Aktüel Arkeoloji Dergisi olarak çalışmalarımızı 2007 yılından beri sürdürmekteyiz. Malumunuz olduğu üzere Türkiye’de hak ettiği değeri henüz tam olarak bulamamış olan Arkeoloji biliminin güncelliğinin, canlılığının korunması ve geliştirilmesi diğer taraftan da kültürel mirasımızın korunması ve güvence altına alınması konusunda en etkili kuruluşlar arasında gösterilmekten dolayı duyduğumuz gururu vurgulamak isteriz. Ancak yaptığımız işin sosyal sorumluluk yönü sebebiyle kendimizi ticari amaç güden bir girişim olarak değerlendiremediğimiz gibi ticari amaç güden dergilerin faydalanmakta olduğu pek çok imkândan da süreç içerisinde mahrum kaldığımızı bilgilerinize sunmak isteriz. Aktüel Arkeoloji Dergisi ekibi olarak bazı okuyucularımıza elimizde olmayan sebeplerle verdiğimiz sıkıntıdan dolayı özür dileriz. Tüm gücümüzle sorunları aşmak için çalıştığımızı, dergileri ve siparişleri kendilerine ulaştırmak için gerekli işlemlerin büyük bir özveriyle devam ettiğini belirtmek isteriz. Anlayışınız ve desteğiniz için teşekkür ederiz. Saygılarımızla.

AKTÜEL ARKEOLOJİ DERGİSİ

Öneri ve şikayetleriniz tıklayınız