Günümüz Irak'ının güneyindeki alüvyal ovada, İran sınırına sadece on beş kilometre uzaklıkta, sessiz ve düz bir şekilde devasa bir gölge yükseliyor. Yüzyıllar boyunca, kilometrelerce uzunluğunda ve bugün bile sekiz metreye kadar yükselen bu devasa duvarın hatları sadece havadan görülebiliyordu; siyasi çalkantılar ve tarih yazımındaki önyargıların ağırlığı nedeniyle arkeolojinin odağının dışında kalan, manzaraya kazınmış bir gizem.

İnsanlar ne zaman “kalemi kağıda dökmeye” ve düşüncelerini bir dizi karmaşık sembolle ifade etmeye başladı? Bulmacanın önemli bir parçası Mezopotamya'dan gelen antik eserler üzerinde tespit edilmiş olabilir.

Mısır, Mezopotamya ve İndus Vadisi’ndeki kadar büyük uygarlıklar yaratıp onlara beşiklik edememiş olmalarına rağmen Anadolu ırmakları da farklı biçimde yaşam ortamı sağlayan olağanüstü yerlerdi. Bunu kavramak için bir ayağınız bozkırda, diğer ayağınız ise ırmak vadisi kenarında durmanız ve ikisi arasındaki zıddiyeti seyre dalmanız gerekir.