METROPOLITAN MÜZESİNDE PERGAMON SERGİSİ

New York’taki Metropolitan Müzesi (Met) Büyük İskender’den Kleopatra’ya üç yüzyıllık Hellenistik Dönem meşhur eserlerine ev sahipliği yapıyor.

“Pergamon ve Antik Dünyanın Hellenistik Krallıkları” adı verilen sergi MÖ 323-MÖ 30 yılları arasındaki Hellenistik Dönemin en önemli eserleri arasından 265’ten fazlasını 4 aylığına Birleşik Devletler’e taşıdı.

 

17 Temmuz’a kadar görülebilecek olan sergi; şaşırtıcı zenginliği, olağanüstü sanat yeteneği ve teknik gelişmeleriyle Hellenistik Dönem sanatını konu edinirken, antik kent Pergamon (günümüz Türkiye’sinde Bergama) üzerine yoğunlaşıyor. Sergide yer alan mermer, bronz ve pişmiş toprak heykeller, mücevherler, cam kaplar, oymalı değerli taşlar, değerli metal ve sikkeler gibi dönemin en önemli örneklerinden yola çıkarak Hellenistik Dönem sanatının Roma sanatı üzerine bıraktığı ebedi etkiyi de görmek mümkün.

 

Metropolitan Müzesindeki sergi, İskender dönemiyle başlayıp Roma İmparatorluğu’na kadar uzanıyor. İskender döneminin en yaratıcı ve etkili heykeltraşlarından biri olan ve kralların portrelerini üretmesine izin verilen Lysippos’un hiçbir sanat eseri bugün ayakta kalmasa da, sergi onun eserlerinin oldukça iyi kopyalarını ve onun stilinden etkilenen başka Hellenistik eserleri de içeriyor.

 

Büyük İskender’in ve ondan sonra gelen hükümdarların askeri zaferleri sonrasında Yunan kültürünün etkisi Indus Nehri’nden Cebelitarık’a kadar hissediliyordu. İskender’in ölümünden sonra güç ve zenginlik yeni kurulan Ptolemaios, Seleukos, Attalid gibi Hellenistik krallıklarında toplandı. Güç ve zenginliğin bir getirisi olarak, bu krallıklarda tüm sanat çeşitlerinde müthiş bir üretim ve yaratıcılık kendini gösterdi. Klasik Yunan ve Doğu kültürlerinin birbirine karışması ile stil ve sanatsal tatta yeni standartlar ve adetler ön plana çıkmaya başladı. Yeni ortaya çıkan bu sanat akımını günümüzde en iyi görebildiğimiz yer Pergamon. Çünkü Pergamon Hellenistik Dönemin en iyi korunan kraliyet başkentlerinden bir tanesi. Sergide antik kenti hayata döndürme çabası olarak görülebilecek Yadegar Asisi tarafından yapılmış 360 derece bir şehir panoraması da mevcut.

 

Zengin kültürel mirasıyla dünya çapında arkeologların, tarihçilerin ve turistlerin çağlardır ilgisini çeken Pergamon antik kenti, Anadolu’da geniş toprakları elinde bulunduran Attalos Hanedanı’nın başkentiydi. Güçlerinin zirvesinde, MÖ 2. ve 3. yüzyıllarda Pergamon kralları Anadolu’nun geniş topraklarında hüküm sürdüler. Askeri başarılarını da kraliyet anıtlarında ve Bergama Zeus Sunağının üzerindeki savaş ganimetlerini gösteren heykel biçimindeki kabartmalarda sergilediler. Bunların yanı sıra Attaloslar burayı Hellenistik dünyanın bilim ve kültür merkezi haline getirmek için büyük bir kütüphane inşaa edip çok sayıda sanat eseriyle donattılar. New York’taki sergide Pergamon Krallığı’na ait bu örnekleri yansıtan bir çok eser yer alacak.

 

Carlos A. Picón kuratörlüğünde ve Stavros-Niarchos Vakfı ve Betsy ve Edward Cohen/Areté Vakfı’nın katkılarıyla hayata geçirilen sergi,  Berlin’deki Pergamon Müzesi başta olmak üzere, (sergideki heykellerin üçte biri bu müzeye ait) Yunanistan, İtalya, bazı Avrupa ülkeleri, ABD, Tunus, Fas gibi diğer ülkelerin saygın müzelerinden de meşhur eserleri ağırlayacak. Bu müzelerden getirilen eserler yalnızca bu sergi için ilk kez bulundukları müzelerin dışında bir yerde sergilenmiş olacak.

 

Sergide Yer Alan Eserlerden Bazıları

 

Sentor biçimindeki riton: Yaklaşık MÖ 160 yılına ait olan bu eser Hellenistik Döneme ait. Altın kaplamalı gümüşten yapılmış. Kunsthistorisches Museum, Viyana.

 

Pergamon Akropolisi: Friedrich von Thiersch tarafından 1882’de tamamlanan bu tablo kanvas üzerine mürekkep ve sulu boya kullanılarak yapılmış. Staatliche Museen zu Berlin.

 

“Viyana Cameosu” : Ptolelamaios Krallığı’na ait olan bu eser erken Hellenistik Dönemin en meşhur eserlerinden bir tanesi. Kabartmalı bir değerli taş olan bu eser, aslen Kunsthistorisches Museum Viyana’da muhafaza edildiği için bu ismi almış. 

 

“Yorgun Herkül”: MÖ 3.yüzyılda yapılan ve Hellenistik Döneme ait olan bu figürin bronz ve gümüşten yapılmış. Museo Archeologico Nazionale d’Abruzzo, İtalya. 

 

Kaynak: http://www.metmuseum.org/press/exhibitions/2016/pergamon