YUNAN ŞEHİR DEVLETLERİNDE POLİTİK KARGAŞANIN KURBANLARI

Mezarlara toplu hâlde atılan elleri zincirli insanlar, Atina demokrasisinin yükselişinden önce gelen politik kargaşanın kurbanları mıydı?

Atina’nın yaklaşık 6 kilometre güneyinde bulunan ve Klasik Dönemde Atina’nın bir lima­nı olan Phaleron’da toplu mezar alanı bulundu. Bu kalıntılar, Yunan şehir devletlerinin yükselişini ve bu yükseliş döneminin getirdiği vahşeti anlama­mızda önemli bir yere sahiptir.

 

Bin beş yüzden fazla iskelet kalıntısı barındıran en büyük mezarlıklardan birine sahip olan Phaleron mezarlık alanı MÖ 7. ve 6. yüzyıllara tarihlen­mektedir. Phaleron’da çoğu gömüt basit çukur mezarlardır. Bunun yanı sıra, yaklaşık üçte biri büyük küplerde bulunan çocuk ve bebekler, yaklaşık yüz­de beşi kremasyon ve birkaç sanduka mezardır. Gömütlerin hepsi aynı yöne bakmamaktadır.

 

Henüz yarısı açılan alanda toplu mezar bulunmuştur. Toplam 80 genç erkek bireyin bulunduğu bu mezarın Atina demokrasisinin yükselişinden önce gelen politik kargaşanın kurbanları olabileceği düşünülmektedir. Elleri arkada zincirlenmiş bu insanlar, yüzü­koyun veya yüzüstü atılmıştı. Bulunan iki yonca ağızlı testi, toplu mezarı MÖ 7. yüzyılın üçüncü çeyreğine tarihle­mektedir. Metal kelepçeleri nedeniyle “Phaleron’un (veya Faliron’un) tutsak­ları” olarak anılan, mezarda bulunan bu kişilerin sıradan tutsaklar olmadık­ları ve Kylon’un takipçileri oldukları düşünülmektedir.

 

Mezarın ilişkilendirildiği tarihlere denk gelen MÖ 632 yılında Olimpiyat galiplerinden Kylon, Megara kentinin desteğiyle Atina’da bir darbe girişi­minde bulunmuş, fakat bu teşebbüs Atinalı bir aristokrat olan Megakles tarafından bastırılmıştı. Kylon kaçma­yı başarsa da Athena Polias Tapınağı’na sığınan takipçileri yakalanmış ve öldü­rülmüştü.