Kapının Bekçisi

Tell Tayinat’ta Aslanlarla Süslenmiş Anıtsal Kapı Kompleksi

Toronto Üniversitesi Tayinat ArkeolojiProjesi tarafından yürütülen kazılar, güneydoğudakiNeo-Hitit Patina Krallığı’nın başkentiKunulua sitadeline olan bağlantıyı sağlayananıtsal bir kapı kompleksini açığa çıkardı. Kapıylabağlantılı olan ancak kapının dışındabulunan eser; muhteşem bir şekilde işlenmiş,yaklaşık olarak 1,3 metre yüksekliğinde ve 1,6metre uzunluğundaki bir aslan heykeliydi. Kulaklarıgeride, pençeleri uzun ve oturur biçimdedengede duran aslan gürler pozisyondadır.Geniş bir heykel kaidesine ait olan ikinci birheykeltraşlık parçası daha ele geçmiştir. “Efendive Hayvanlar” olarak bilinen simgesel YakınDoğu kültürel motifi, aslanların yanında bir insanfigürünü de betimler. Bu betimleme, doğaldünyanın karmaşık güçlerine karşı medeniyeteait olan bir kabul ettirmedir. Tayinat kapı kompleksi, MÖ 738 yılındaAssur fetihleri sonucunda tahrip olmuş görünür.Bu dönemde burası taşla döşenmiş ve Assurkutsal bölgesinin merkezi alanına dönüştürülmüştür.Hitit Luvi hiyeroglifi ile işlenmişolan stellerin kalıntıları, bir zamanlar kapı girişininkarşılaşmış olabileceği, erken bir Neo-Hititdini kompleksinin ipuçlarını verir. Bazı bilimadamları uzun süre, İsaiah’ın Assur’a karşıolan kehanetinde bahsettiği Kalneh’in aslındaKunuluna’yı yıkmasına bir referans olduğunudüşünmüştür. Tayinat’ta bulunan Luvice yazıtlıanıt parçaları ve tapınak yapısının Assur tapınağınadönüştürülerek kullanılması, bu tarihiolayın arkeolojik göstergeleri olarak yorumlanabilir. Yeni bulunan bu aslanın stilistik özellikleriAssurluların kutsal bölgesini oluşturan tapınaklardanbirinin girişinde 1930 yılında bulunançift aslanlı sütun kaidesini anımsatır. Bilimadamlarının düşüncesine göre ... "Bu yazının devamı Aktüel Arkeoloji Dergisi, Mart-Nisan sayısında yer almaktadır."