TOLLENSE NEHRİ´NDE SAVAŞ VE KATLİAM

Kuzey Almanya’da, Baltık Denizi yakınlarından akan Tollense Nehri havzasında günümüzden 3 bin 200 yıl önce gerçekleşen bir savaş katliamının izleri bulundu.

Amatör bir arke­olog tarafından ilk defa 1996 yılında kalın­tılarının şans eseri keşfedilmesi sonrasında bölgede test açmaları açıl­dı. Tollense Nehri ve çev­resinde 2008 yılında Detlef Jantzen ve Thomas Terberger tarafından kapsamlı bir ar­keolojik çalışma başlatıldı. Kazılar sırasında silah ya­pımında kullanılan çok sayı­da ahşap sopa, bronz mızrak başı ve çakmaktaşından ok uçlarının yanı sıra, en az beş at ve yüzden fazla erkek bireye ait kalıntılar bulundu. Buluntular üzerinde yapılan radyokarbon tarihlemesine göre, bu savaş MÖ yaklaşık 1250 yılında gerçekleşti. Kalıntılar aynı tabakadan çıkarıldığı için araştırmacılar, bu bulguların aynı olaya ait olduğunu düşünerek, Alplerin kuzeyinde bu çapta bir çatışmanın örneğine daha önce rastlanmadığını belirtti.

 

Büyük topluluklar hâlinde bulunan 10 bin kemik arasından antropologlar, 20 ile 40 yaşları arasında 130 kişinin kemik­lerini ayrıştırabildi. Bu bireylerin çoğu erkek, ancak arala­rında çok az sayıda kadın ve çocuk da bulunuyor. Vücutları sığ göletlerin içene düşmüş veya atılmış olduğu düşünülen bireylerin kemikleri suyun hareketiyle birbirine karışmış. Yapılan kazılarda herhangi bir mezar belirtisine veya yerleş­me izine rastlanmadı.

 

Buluntu tabakasının henüz en fazla yüzde 10’luk bir kısmı olabilecek 450 metrekarelik bir alan açılmıştır. Detlef Jant­zen, alanın tamamının kazılması durumunda bu sayının 750 kişiye ulaşabileceğini belirtti. Thomas Terber­ger ile birlikte, her beş savaşçıdan birinin ölmüş olabileceği ihtimali üzerinden savaşa tahmini ola­rak 4 bin savaşçının katılmış olabileceğini düşün­düklerini de eklediler.

 

Mikroskobik bilgisayarlı tomografi kullanılarak elde edilen taramalar sonucunda kemikler üzerin­deki yaralanmaların 3 boyutlu görüntüleri oluş­turuldu. Arkeologlar bu görüntüleri Tollense’de bulunan silahların taramalarıyla eşleştirerek ya­raların hangi silahlarla, nasıl yapıldığını anlamaya çalışmaktadır.

 

Çatışmanın bu noktada gerçekleşmiş olmasının sebebi hâlâ gizemini korumaktadır. Bu bölgede nehir bazı noktalarda 50 metreye kadar düşüyor, sulak alanların arasında sert toprak alanlar bu­lunuyordu. 2013 yılında yapılan bir jeomanyetik yüzey araştırmasında vadiyi geçen 120 metrelik ahşap direk ve taşlardan yapılmış bir köprü veya geçidin izlerine rastlanmıştır. Yapılan tarihlemede köprünün savaştan en az 500 yıl önce yapıldığı an­laşılmıştır, ancak yapının bazı bölümlerinin savaş döneminde yapıldığı veya onarıldığı düşünülmek­tedir. Araştırmacılar bu geçidin gerçekleşen çatış­mada büyük rolü olduğunu düşünmektedir.

 

Savaş sonunda kazanan taraf ulaşabildikleri ceset­lerden değerli eşyalarını almış ve sonrasında sığ sulara atmıştır. Bir veya iki metre daha derinde­ki başka bir alanda insan ve hayvan kemiklerinin yanında ise, kalıntılar arasına karışmış hâlde saça takılan altın halkalar, bakır sarmal yüzükler ve de­koratif amaçlı bronz sarmallar bulunmuştur.

 

Fotoğraflar: Landesamt für Kultur und Denkmalpflege Mecklenburg-Vorpommern