JOSEPHINE POWELL KOLEKSİYONU

Vehbi Koç´un ailesi ile birlikte uzun yıllar yaşadığı Sarıyer´deki Büyükdere Evi özel bir sergi ile kapılarını ziyarete açtı. Anadolu´nun son gezginleri arasında gösterilen ABD´li fotoğraf sanatçısı ve koleksiyoncu Josephine Powell´ın 1970-1990 yılları arasında oluşturduğu ve 2007 yılında Vehbi Koç Vakfı´na bağışladığı kilim koleksiyonundan bir seçki Vehbi Koç Büyükdere Evi´nde sergileniyor.

Cumhuriyet´in kuruluşundan sonra Türkiye´nin dört bir yanını dolaşmasına izin verilen ilk yabancı olan gezgin Josephine Powell´ın, Anadolu´ya pek çok kez seyahat ettiği, göçebe kamplarına katıldığı, halı ve kilim satıcılarının dükkânlarını ziyaret ederek çok sayıda fotoğraf çektiği biliniyor. Önceleri mimari ve sanat ağırlıklı fotoğraflar çekerken zamanla insan fotoğrafları çekmeye yönelen Powell´ın fotoğrafları bugüne dek çok sayıda kitapta yayımlanmış ve seyahat ettiği bölgelerdeki yapıların görsel belgeleri haline gelmiştir.

 

Fotoğrafları, koleksiyonları ve dokuma sanatına katkıları nedeni ile pek çok ödüle layık görülen Powell, Anadolu´dan topladığı düz dokumaları, etnografik obje koleksiyonunu ve tüm fotoğraflarının kopyalarını 2007 yılında Vehbi Koç Vakfı´na bağışlamıştır. Powell´ın fotoğraf arşivi, Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi Kütüphanesi tarafından, dokuma ve etnografik eser koleksiyonu ise Vehbi Koç Vakfı tarafından muhafaza edilmektedir. Vehbi Koç Büyükdere Evi´nde süresiz olarak sergilenecek Josephine Powell koleksiyonunda, Osmanlı Döneminde, 18. yüzyıl ile 20. yüzyılın başı arasında dokunmuş olan ve günümüze ulaşabilen seçkin örneklerden oluşan otuz altı adet kilimin yanı sıra altı adet çuval, bir adet dokuma tezgâhı ve yetmiş üç adet dokuma aleti yer alıyor.

 

Vehbi Koç´un, arkasındaki koruyla birlikte 1938 yılında Frenkyan Ailesi´nden satın aldığı ve 1996 yılındaki vefatına kadar ailesiyle birlikte yazlık olarak kullandığı Büyükdere Evi, Josephine Powell koleksiyonundaki kilimler ve dokuma aletlerinin en uygun koşullarda sergilenmesi adına, sergi tasarımcısı Metin Deniz´in projelendirmesi sonrasında önemli bir hazırlık süreci geçirdi. Sadberk Hanım Müzesi Müdürü Hülya Bilgi, müze ekibi ile yaklaşık bir yıl süren detaylı hazırlık sürecinin ardından bu özel koleksiyonu Vehbi Koç Evi´nde ziyaretçilerle buluşturmaktan duydukları memnuniyeti dile getirerek, hazırlık sürecini şöyle anlattı: "Vehbi Koç Büyükdere Evi´nde iklimlendirme ve ışıklandırma dâhil pek çok tadilat çalışması yapıldı.

 

Geçtiğimiz Temmuz ayında ise kilimler ve dokuma aletleri evin 5 odasında sergilenmeye başlandı." Josephine Powell koleksiyonundaki kilimler, Anadolu´nun farklı yörelerine ait renk seçimleri ve kullanım alanına uygun motifleri ile görenleri büyülüyor. Yer yaygısı, çuval, heybe, çadır, beşik örtüsü, duvar örtüsü, deve yükü örtüsü, cenaze sargısı, çeyiz örtüsü gibi kullanım alanlarıyla Türklerin yerleşik ve göçebe yaşamının önemli parçası olan kilimler; koçboynuzu, eli belinde, mihrap, hayat ağacı, çengel, altıgen ve eşkenar dörtgen gibi motifleriyle ziyaretçileri sembolik bir dünyada gezintiye çıkarıyor. Kilimler arasında dolaşırken bir hane halkının bereket dileğinin, evlilik çağındaki bir genç kızın evlenme arzusunun, korku duyulan bir hayvana veya nazara karşı korunma ihtiyacının görsel yansımalarını deneyimleyecek, serginin ardından evlerinizdeki kilimlere farklı bir gözle bakacaksınız!