ANADOLU´DAN AVRUPA´YA KAÇIRILAN ÖNEMLİ 15 TARİHİ ESER

Anadolu yıllar boyunca bir talan coğrafyası olmuştur. On binlerce yıllık kültürel birliktelik ve kalıntılar bir anda eser toplama yarışına girmiş olan Batılıların gözünde "metalaşmış", bu "sanat eserleri" imparatorluklarını yücelterek "ganimet" olarak tanımlanmıştır. Bugün elimizdeki en önemli tez I. Meşrutiyet´in ilanıdır. I. Meşrutiyet ile Osmanlı İmparatorluğu´nda ilk kez tam olmasa da anayasal bir sistem kurulmuş olması padişahın izin verme iradesinin de önünde bir engeldir. Bu konu araştırmaya ve üzerinde çalışılmaya muhtaçtır ve bu tez doğrulanabilirse eserlerin götürülmesini sağlayan tüm izinlerin iptali Uluslararası Mahkeme´de sağlanabilir.

 

1) PERGAMON SUNAĞI

 

 

İzmir’in bir ilçesi olan Bergama’nın (antik Pergamon) en gözde şaheserlerinden biri olan “Büyük Sunak”/“Pergamon Sunağı”/“Zeus Sunağı”;  MÖ 2. Yüzyılda Kral II. Eumenes tarafından kendisine düzenlenen suikastten kurtulması üzerine başta Zeus ve Athena olmak üzere tanrılar adına yaptırılmıştır.

 

Pergamon Sunağı’nın bu kadar önemsenmesine sebep olan ise, hem iç hem de dış cephesinde yer alan yüksek kabartma Hellenistik heykeltıraşlık betimlemelerdir. Sunağın dış cephesinde mitolojik bir anlatım olan Gigantomakhia (Gigant Savaşı – Devlerle Savaş) sahnesi yer alırken, iç cephede Pergamon’un efsanevi kurucusu olan Telephos’un hayatı anlatılır.

 

Bu muhteşem yapının kalıntıları 19. yüzyılda (1870'li yıllarda) Alman mühendis; Carl Humann tarafından Almanya’ya götürülmüştür. Bugün ise Berlin'de bulunan Pergamon (Bergama) Müzesinde sergilenmektedir.

 

 

2) PERGAMON ATHENA TAPINAĞI PROPYLONU

 

 

Pergamon’daki Akropolis’te yer alan Athena Tapınağı’nın propylon yapısı; MÖ 2. yüzyılın başında II. Eumenes tarafından yaptırılmıştır.

 

İki katlı yapının zemin katında 4 adet Dor sütunu vardır. Üstünde ise Eumenes’in Athena Nikephoros’a ithaf ettiği bir yazıt yer alır. Üst katta ise 4 adet İon sütunu ve zırh-silah kabartmaları bulunmaktadır.

 

Berlin Müzesinde sergilenen bu anıt da, 19. yüzyılda Almanya götürülen eserler arasındadır.

 

 

3) MİLET TRAIANUS TAPINAĞI ÖN CEPHESİ

 

T. Wiegand ve H. Knackfuss tarafından Milet kazılarında (1903) bulunan Traianus Tapınağı’nın ön cephesi Almanya götürülmüştür.

 

 

4) MİLET MERMER ANITI

 

 

Milet meclis binası önünde bulunan MÖ 2. yüzyıl tarihli bu üç yüzlü mermer anıt da, Anadolu’dan Almanya’ya götürülmüştür. 

 

 

5) MİLET AGORA KAPISI

 

 

MS 100-110 yıllarına ait olan ve 1903 yılında Milet kazısında bulunan Agora Kapısı, T. Wiegand ve H. Knackfuss tarafından Almanya’ya götürülmüştür.

 

Genişliği cephede 33 metre, yüksekliği ise 14.60 metre olan bu yapı ancak II. Dünya Savaşı’ndan sonra ayağa kalkabilmiştir.

 

Milet Agora Kapısı Berlin Müzesi’nde sergilenen en önemli eserler arasında yer almaktadır.

 

 

6) TROIA HAZİNELERİ

 

 

Moskova Puşkin Müzesindeki Troia hazinelerinden biri. Schliemann son hazineleri üstünde saklayarak Çanakkale gümrüğünden Atina’ya kaçırır. Troia’nın farklı yerlerinde bulunan hazineleri, tek bir büyük hazine buluntusu gibi 5 Ağustos’ta gazetelerde yayınlar ve Atina’daki “Hazine Davası” ve hazinelerin daha sonra İngiltere, Almanya, Rusya’ya kadar uzanan macerası böylece başlamış olur.

 

 

7) PAYAVA LAHDİ

 

 

Adını Likyalı bir yönetici olan Payava’dan alan ve MÖ 4. yüzyılın ikinci çeyreği başlarına ait bu lahit, Satrap Ayaklanması sırasında Pers egemenlerinin tarafında yer almış olan Ksanthoslu komutan Payava’ya aittir. Lahit yüksek bir kaide üzerinde duran Likya lahitlerinin en önemlilerinden biridir.

 

Üzerinde çeşitli ve önemli kabartmaların yer aldığı lahit, Sir Charles Fellows tarafından 1842 yılında Sultan Abdülmecid'in izniyle British Museum’a götürülmüştür. 

 

 

8) NEREIDLER ANITI

 

 

MÖ 400 yıllarında Ksanthos Kentinde yapılmış olan bu anıt, sütunları arasındaki 12 adet Nereid heykelinden dolayı Nereidler Anıtı adını almıştır. Göz kamaştıran bu antik eser günümüzde British Museum’da sergilenmektedir.

 

 

9) MAUSSOLLEION HEYKEL VE KABARTMALARI

 

 

British Museum’da sergilenen ve c. Newton tarafından Bodrum’dan götürülen Maussollein’a ait çeşitli (at, insan) heykelleri ve kabartmalar. 

 

 

10) KNIDOS ASLANI

 

 

Yaklaşık olarak 2 bin 500 sene önce yaptırılan, ancak 1855 yılında C. Newton tarafından İngiltere'ye götürülerek British Museum'un girişinde sergilenen Knidos Aslanı müzeye gelen ziyaretçileri ‘hoş geldiniz’ dercesine karşılar pozisyonda yerleştirilmiştir.

 

 

11) MAGNESIA AD MAEANDRUM FRİZ PARÇALARI

 

 

Magnesia ad Meandrum’daki Artemis Leukophryene Tapınağı’na ait frizin parçaları mulâjlarının alınıp daha sonra iade edilmesi şartıyla Paris’teki Louvre Müzesine götürülmüştür.

 

 

12) MAGNESIA ZEUS TAPINAĞI

 

 

1890-1893 yıllarında Humann kazıları ardından Magnesia’dan getirilen, bazı parçalar ile birlikte yeniden ayağa kaldırılan ve Berlin Müzesinde sergilenen Magnesia Zeus Tapınağı parçaları.

 

 

13) ASARHADDON ANITI

 

 

Gaziantep Zincirli Höyük’te bulunan ve MÖ 7. yüzyıla ait olan Asarhaddon anıtı Carl Humann tarafından Berlin Müzesine götürülmüştür.

 

 

14) ZİNCİRLİ HÖYÜK HİTİT KABARTMALARI

 

 

Zincirli Höyükte bulunan MÖ 8. yüzyıl Hitit kabartmaları, Carl Humann tarafından kaya yüzeylerinden sökülüp, Berlin’e götürüldü.

 

 

15) MYRINA HEYKELCİKLERİ

 

 

 

 

Myrina Aiolis bölgesinin en güzel kentlerinden biridir ve İzmir’in Aliağa ilçesinin hemen kuzeyinde, deniz kıyısında bulunur.

 

Myrina’nın en önemli özelliği, dünyada pişmiş toprak heykelcikleri ile ünlü 3 antik kentinden biri olmasıdır. Avrupa’nın bir çok özel ve resmi koleksiyonlarında kaçak kazılarla ortaya çıkartılmış Myrina terracottaları (pişmiş toprak heykelcikleri) bulunur. En büyük koleksiyon ise Paris’te Louvre Müzesinde yer alır.

 

Aktüel Arkeoloji Dergisi