KIBYRATIS

... ve "şehri başka bir tarafa taşıdırlar" Arkeologlar ve tarihçiler, Kibyra´nın ata şehrini ve Kibyratis/Kabalis´in geçmişini belirlediler

Roma İmparatoru Augustus hükümdarlığı zamanında yazan coğrafyacı Strabon, Anadolu'nun güneybatısında "30 bin piyade ve 2 bin atlı asker verebilen" Kibyra isimli bir kentten bahsetti. Ona göre şehir MÖ 3. yüzyılda doğudaki komşusu olan Pisidya'dan gelen göçmenler tarafından bir zamanda kurulmuştu. Zamanla tetrapolis'in, dört şehir birliğinin önder üyesi haline geldi: Balboura, Boubon, Oinoanda ve en başta Kibyra'nın kendisi. Sadece Strabon2un anlattıkları değil aynı zamanda Burdur ilinin Gölhisar ilçesine oldukça yakın bir konumda yer alan kalıntıların niteliğinden de anlaşıldığı gibi, Kibyra, Hellenistik ve Roma İmparatorluk dönemleri boyunca büyük bir öneme ve dikkate değer bir boyuta ulaşmıştır. Bu çarpıcı kalıntılarda, yıllarca Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü tarafından oldukça başarılı kazı çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

Antik dönemde Kibyra kenti hinterland ya da Grekçe tanımıyla chora olarak adlandırılan bir toprağa bağlıydı. Hellenistik öncesi zamanlarda Kabalis olarak bilinen bir bölgenin bir parçası olan bu toprağa, Kibyratis, 1995 yılından beri Ankara Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğünün izniyle Thomas Corsten tarafından araştırılmaktadır.

Corsten, Eskiçağ Tarihi profesörüdür ve Viyana'da Grekçe yazıtbilimi (epigrafi) uzamanıdır. Araştırmalarının ilk yıllarında Kibyratis'te karşılaşılan birçok yazıta odaklanmış ve ayrıca zengin arkeolojik kalıntılarıyla da ilgilenmiştir. İlk defa kentin harap haldeki kalıntılarını haritalandıran Ch. Kokkinia (Atina, Yunan ve Roma Eskiçağ Enstitüsü), 2004 yılından 2006 yılına kadar Corsten denetiminde Boubon yazıtları serisini tamamlamıştır (Boubon'un kaçak kazılarla talan edilme hikayesi T. Kahya tarafından Aktüel Arkeoloji Ocak-Şubat 2013 sayısında anlatılmıştır). 2008 yılında, Kibyratis/Kabalis'te Corsten ve Huelden başkanlığında, Almanya Düsseldorf'tan Gerda Henkel Vakfı tarafından desteklenen interdisipliner bir yüzey araştırması başlatılmıştır. Bu projenin amacı, yüzeyde halen görülebilen arkeolojik kalıntıların analizinin yapılmasını ve kapsamlı bir belgeleme imkanı sunan yüzey araştırmalarıyla, antik dönemlerden Osmanlı Dönemine kadar tüm Kibyratis/Kabalis'in bölgesel yerleşim modelini ve materyal kültürünü belirlemektir.