ATTALOS HANEDANININ ETKİSİNİ SİMGELEYEN ´PERGAMON TÜMÜLÜSLERİ´

Pergamon antik kentindeki tümülüsler, Pergamon‘un gücünü ve MÖ 3. ile 1. yüzyıllarda krallığı yöneten Attalos hanedanının kent çevresindeki etkisini simgelemekteydi.

Antik Pergamon kenti kalıntılarının bulunduğu Bergama‘nın, 2014 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi‘ne alınmasına karar verilmişti; bu kararda, kentin batısında uzanan ovada yer alan anıtsal tümülüslerin varlığı da merkezi bir rol oynamıştı: Tepedeki antik kentteki birçok anıtsal yapısıyla görsel bir diyalog içinde olan bu tümülüsler, aynı zamanda Pergamon‘un gücünü ve MÖ 3. ile 1. yüzyıllarda krallığı yöneten Attalos hanedanının kent çevresindeki etkisini simgelemekteydiler. Ovadaki bu tümülüslerin en büyüğü olan, 30 metreyi aşan yüksekliğe sahip Yığma Tepe Tümülüsü ise özellikle etkileyici bir anıtsallığa sahiptir.

 

Tümülüsteki ilk kazılar 20. yüzyılın başında gerçekleştirilmiş, ancak tepenin içi hakkında herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştı. 2014 yılından beri Kiel Üniversitesi jeofizik uzmanlarından oluşan bir ekip en son yöntemlerle bu mezar anıtını araştırmaktadırlar. İlk sonuçlar tepenin nasıl yükseltildiğine ve tabakaların nasıl karmaşık bir yöntemle üst üste yığıldığına dair bilgiler vermektedir. Bu yılki çalışmalar tepenin yığılmasında yaklaşık 260.000 metreküp toprak ve taşın, tümülüsün etrafını kuşatan çevre duvarından itibaren ışınsal bir şekilde yukarıya doğru uzanan ve dere taşından oluşan sıraların arasına nasıl döküldüğünü ortaya koymuştur. İlk sonuçlar, Yığma Tepe‘nin daha erken bir tümülüs üzerine oturduğunu, daha sonra birden fazla evreyi kapsayan bir süreçte üzerine toprak yığılarak bugünkü anıtsallığına ulaştığını göstermektedir. Bu durum, tahminlere göre Attalos Hanedanı‘nın ata kültüyle ilgili olup, tümülüsün nesiller boyunca kullanıldığına işaret eder. Tepenin oluşturulması esnasında uygulanan teknik incelendiğinde, Anadolu‘daki Hellenistik Dönem krallarının ümülüs mezarları ile Orta Avrupa‘daki Demir Çağına tarihlenen büyük mezar tümülüsleri arasında önemli benzerlikler olduğu anlaşılmaktadır. Yığma Tepe‘nin araştırılması, halen yürütülmekte olan Türk-Fransız-Alman ortak projesinin bir parçasıdır ve Alman Araştırma Kurumu ile Agence nationale de la recherche tarafından finanse edilmektedir.