ESKİ ANADOLU´DA BÜYÜ / KÜLTEPE

“Büyü” anlamındaki Akadca šiptum kelimesi (Sümerce ÉN), bütün Kültepe tabletleri içinde sadece dört büyü metninde, “büyü benim değil; büyülerin efendisi Ea’nın/Nikkilil’in büyüsüdür” ifadesi içinde geçmektedir.

Yazılı belge bakımından bütün Yakın Doğu’nun en zengin sit alanları içinde gösterilen Kültepe’de, bugüne kadar 23 bine yakın çivi yazılı tablet bulunmuştur. Ancak bu belgelerin çok azı tüccarların ticarî aktiviteleri dışındaki konularda yazılmıştır. Anlaşma metinleri, līmum listeleri, vasiyetnameler ve okul metinleri gibi, herhangi bir ticarî amaca hizmet etmeyen az sayıdaki tablet gruplarından birisi de büyü metinleridir. “Büyü” anlamındaki Akadca šiptum kelimesi (Sümerce ÉN), bütün Kültepe tabletleri içinde sadece dört büyü metninde, “büyü benim değil; büyülerin efendisi Ea’nın/Nikkilil’in büyüsüdür” ifadesi içinde geçmektedir.

Kültepe’de bugüne kadar, biri henüz yayınlanmamış 7 büyü metni bulunmuştur. Resmî kazılardan önce keşfedilen (BIN 4, 126) ve 1994 yılı kazılarında çıkartılan (Kt. 94/k 821 numaralı) belgeler, başlıca kurbanları henüz doğmamış ya da yeni doğmuş bebekler olan, Lamaštum adlı kadın ifrite karşı yapılmış büyüleri içermektedir. 1948 yılı kazılarında ele geçirilen tabletlerden biri (Kt. a/k 611), muhtemelen ana kervandan ayrılmış küçük kervandaki insanları bir kara köpeğe karşı korumak için yapılmış büyüyü; oldukça kötü korunmuş bir diğer tablet ise (Kt. a/k 302) içeriği tam olarak anlaşılamayan, kamış ile ilgili bir büyüyü içermektedir. Bir diğer belgede (Kt. 90/k 178 numaralı) iki adet büyü kayıtlıdır. Bunlardan ilki, ay tanrısı Sin’in ineğine benzetilen, doğum aşamasındaki bir anneye yardımcı olmak amacıyla; diğeri de yeni doğan bebeklerin yakalandığı sarık hastalığına karşı yapılmıştır. Başka bir belgenin (Kt. 94/k 520 numaralı) konusu ise “kötü göz”e karşı yapılmış bir büyüdür. Son olarak, henüz yayınlanmamış (Kt. 91/k 502) olan metinde konusu bakımından diğer büyü uygulamalarından farklı iki ayrı büyü kayıtlıdır. Bunlardan ilki bir tencere, diğeri ise “kalp” diye adlandırılan bir eşya ile ilgilidir.