SEYİTÖMER HÖYÜK

SEYİTÖMER HÖYÜK KAZISI, SONUÇLARI VE ERKEN TUNÇ ÇAĞ III ÇANAK ÇÖMLEĞİ DEĞERLENDİRME SÜRECİ

Kütahya ilinde yer alan Seyitömer Höyük´te 2006-2014 yılları arasında, yeni dönem kazıları olarak adlandırdığımız çalışmalar, Anadolu Arkeolojisi için bir mihenk taşı olmuştur. Seyitömer Höyük´te arkeolojik kazılar, metodolojik bir sistem çerçevesinde, arazi, çizim, seramik değerlendirme, restorasyon, fotoğraf ve mimari alanlarda, kendi alanlarında uzman olan arkeologlar tarafından yönetilen birimlerin oluşturduğu bir bütünü teşkil etmekteydi. Sözü edilen çalışmalarda, böylesi bir sistem ile birlikte her yıl altı ay saha çalışmaları, altı ay da laboratuvar çalışması sürdürülmüştür. Saha çalışmalarına dünyada arkeolojik kazı çalışmalarında örneğine az rastlanır sayıda çevre köylerden gelen 300 işçi katılmıştır. Dolayısıyla geniş çaplı bir istihdam alanının da oluşturulmuş olduğu söylenebilmektedir.

 

Dokuz sene sürdürülen arkeolojik kazılar sonucunda, I. Tabaka: Roma Dönemi, II. Tabaka: Hellenistik Dönem, III. Tabaka: Akhaemenid Dönem, IV. Tabaka: Orta Tunç Çağ ve V. Tabaka: Erken Tunç Çağ olmak üzere beş kültür tabakası tespit edilmiştir. Geniş alanlarda tabakayı ortaya çıkarma yöntemi, Seyitömer Höyük kazı sisteminin bir prensibidir. Bu sistem neticesinde, her kültür tabakası tüm ayrıntıları ve bağlantıları ile birlikte açığa çıkarılmıştır. Gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda, ortaya çıkarılan arkeolojik-kültürel materyalin erken dönem tabakalarına inildikçe arttığı görülmektedir. Dolayısıyla her yıl ortaya çıkarılan buluntu sayısı da artmış, Kütahya Arkeoloji Müzesine binlerce envanterlik eser teslim edilmiştir. Söz konusu eserlerin büyük çoğunluğunu çanak-çömlekler oluşturmaktadır. Binlerce tüm kabın yanı sıra yüzbinlerce amorf-profil parçalar üzerinde de değerlendirmeler gerçekleştirilmiştir.

 

Seyitömer Höyük Erken Tunç Çağ III seramikleri inceleme aşamalarında, form tiplerine göre küpler, çanaklar, tabaklar, çömlekler, testiler, birleşik kaplar, minyatür kaplar, kapaklar, içki kapları, rhyton, libasyon kapları ve askoslar şeklinde ayrılmaktadır. Söz konusu formları tipolojik olarak, hamur özellikleri, astar renkleri, bezeme teknikleri ve bezekleri, pişirilme kaliteleri, yapım teknikleri açısından değerlendirilmektedir. Tipolojik anlamda alt form grupları oluşturulmuş; hamur özellikleri de hamur karakterleri, hamur renkleri ve pişirilme kalitesi bağlamında incelenmektedir. Astar renklerinde renk grupları belirlenmiş; bezeme teknikleri ve bezeklerde de uygulanan süsleme elemanları tespit edilmektedir. Hem hamur renkleri hem astar renklerinin tespitinde "Mansell Renk Katoloğu"na bağlı kalınarak renk analizleri yapılmaktadır. Pişirilme kaliteleri de formların tüm alt tipleri kapsamında incelenmektedir. Yapım tekniklerinde el, çark ve kalıp yapımı üretim özellikleri, ayrıca kapta oluşan deformasyonlar ortaya koyulmaya çalışılmaktadır.

 

Yapılan değerlendirmeler sonucunda, kırmızı ve tonlarının astar rengi olarak yoğun kullanıldığı, kahverengi ve tonlarında, gri renklerde de astarlı örneklerin az da olsa var olduğu tespit edilmiştir. Yapım tekniğinde önde gelen tekniğin kalıp yapımı üretim olduğu, el ve çark yapımı üretim örneklerinin de bulunduğu görülmektedir. 

 

Seyitömer Höyük, tıpkı Yortan´nın anıldığı gibi-Yortan Kültürü-, önümüzdeki yıllarda Batı Anadolu´da, içinde bulunduğu bölgenin "Seyitömer Kültür Bölgesi" olarak anılmasını sağlayacak nitelikte ve nicelikte, on iki formu içinde barındıran bir kap repertuarına sahiptir. Seyitömer Höyük, özellikle Erken Tunç Çağ III yerleşimleri arasında hem mimarisi hem de buluntuları bütün yerleşim düzenini, in situ buluntuları ile birlikte geniş alanlarda tespit edilmiş olan ender yerleşimlerden biridir. Dolayısıyla çok sayıda veriye sahip Seyitömer Höyük, İç Batı Anadolu´da yapılacak diğer kazılar ile birlikte adından çokça bahsedilecek, büyük öneme sahip bir yerleşimdir. 

 

Yazı: A Nejat BİLGEN - Asuman KAPUCİ